Święto Patrona Szkoły Podstawowej nr 10 w Tarnowie – Romana „Sybiraka” Sanguszki

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Kwiecień 24th, 2018

24 kwietnia 2018 r. Szkoła Podstawowa nr 10 w Tarnowie obchodziła Święto Patrona – Romana „Sybiraka” Sanguszki. Uroczystość rozpoczęła się o godz. 9.00 mszą świętą w kościele pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie, której przewodniczył ks. Mateusz Wójcik, modlący się w intencji całej społeczności szkolnej oraz żyjących i zmarłych Sybiraków. Uczestniczyli w niej także zaproszeni goście, poczty sztandarowe Oddziału Związku Sybiraków w Tarnowie, Szkoły Podstawowej nr 10 oraz cała społeczność szkolna. Po zakończonej mszy świętej nastąpił przemarsz do szkoły, gdzie przed budynkiem wspólnie odśpiewano hymn państwowy, a także złożono pod tablicą upamiętniającą patrona szkoły wiązankę kwiatów oraz zapalono symboliczny znicz.

Uroczystą akademię rozpoczęto wspólnym odśpiewaniem Hymnu Sybiraków, a następnie dyrektor szkoły Maria Barczyk powitała przybyłych gości oraz wygłosiła okolicznościowe przemówienie.

Uroczystość uświetnił występ uczniów, którego myślą przewodnią stały się słowa nawiązujące do Adama Mickiewicza: „Jeśli zapomnimy o Nich, Ty, Boże na niebie, zapomnij o nas”. W montażu słowno-muzycznym uczniowie oddali hołd Sybirakom, których ten sam los cierpienia, poniewierki, ale też heroizmu i determinacji w walce o wolność i przetrwanie na „nieludzkiej ziemi” połączył z patronem Szkoły Podstawowej nr 10 – Romanem „Sybirakiem” Sanguszką. Ten niezłomny książę syberyjski, wielki patriota, uczy młode pokolenie, jak służyć ojczyźnie. Dzięki jego postaci, a w szczególności dzięki „żywym świadkom historii” – Sybirakom – współczesne pokolenie może uczyć się okazywać szacunek tym, którzy cierpieli i umierali, abyśmy mogli żyć w wolnej Polsce. To właśnie Sybiracy od lat zadają sobie ten trud, by uczyć młode pokolenie wytrwałości w dążeniu do celu, cierpliwości i pokory.

W oprawie słownej uroczystości wykorzystano wiersze autorstwa Sybiraków: Stanisławy Wiatr-Partyki, ks. Józefa Buczmy, Mariana Jonkajtysa oraz fragmenty wspomnień, m.in. Leokadii Orlickiej, Stanisława Jatkowskiego oraz Wiktorii Malinowskiej.

Na zakończenie głos zabrała dyrektor Maria Barczyk, która podziękowała wszystkim zaangażowanym w przygotowanie Święta Patrona, gościom za przybycie i uświetnienie swoją obecnością tak ważnego dla społeczności szkoły wydarzenia. Słowa wdzięczności społeczność szkolna usłyszała także od Jana Kity – prezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Tarnowie.

Święto Patrona Szkoły Podstawowej nr 10 w Tarnowie – Romana „Sybiraka” Sanguszki. Przemawia dyrektor Maria Barczyk

Okolicznościowy występ uczniów

Tarnowscy Sybiracy z ks. Mateuszem Wójcikiem

Autor: Beata Hajdo

XIII Nowosądecki Marsz Pamięci Sybiraków

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Kwiecień 13th, 2018

13 kwietnia 2018 r. mszą świętą w Kościele Kolejowym rozpoczęły się obchody upamiętniające ofiary zesłań na Syberię. Eucharystię koncelebrowali kapelan Straży Granicznej ks. Robert Młynarczyk oraz proboszcz parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa o. Bogdan Długosz. W przemarszu ulicami miasta wyruszyli, obecni na nabożeństwie, zastępca prezydenta miasta Nowego Sącza Jerzy Gwiżdż, wicemarszałek województwa małopolskiego Leszek Zegzda, przedstawiciele Wydziału Edukacji Urzędu Miasta dyrektor Józef Klimek i Halina Wiśniewska, radni miasta Nowego Sącza z przewodniczącym Januszem Kwiatkowskim i Bożeną Jawor, która szczególnie otacza Sybiraków opieką i wsparciem, przedstawiciele powiatu nowosądeckiego, nauczyciele i uczniowie Zespołu Szkół nr 2 im. Sybiraków, młodzież z nowosądeckich szkół z pocztami sztandarowymi, przedstawiciele służb mundurowych oraz liczne grono sądeczan. Oprawa muzyczna w wykonaniu orkiestry Karpackiego Oddziału Straży Granicznej nadała tej uroczystości szczególnego charakteru. Przy symbolicznym grobie – pomniku Pamięci Sybiraków Ziemi Sądeckiej zebrani wysłuchali Hymn Sybiraków i apelu poległych, z udziałem Kompanii Reprezentacyjnej Karpackiego Oddziału Straży Granicznej. Na koniec uroczystości przy pomniku złożono wiązanki kwiatów.

W okolicznościowych przemówieniach zastępca prezydenta miasta Nowego Sącza Jerzy Gwiżdż podziękował dyrekcji, nauczycielom i uczniom Zespołu Szkół nr 2 im. Sybiraków za przygotowanie obchodów pamięci Sybiraków. W słowach skierowanych do zebranych powiedział: „Ktokolwiek był na Syberii, ten wie, że Polacy traktowani są tam jako ci lepsi, dlatego że polscy zesłańcy i katorżnicy to byli ludzie, którzy zawsze kierowali się ludzką godnością, także wobec ciemiężycieli. Potrafili odróżnić człowieka od systemu, chociaż zawsze system stwarza człowiek. Więc naszą powinnością jest pamiętać o tych, którzy przez tę »nieludzką ziemię« przeszli, którzy tam pozostali na zawsze, i tych, którzy wrócili pomimo doznanych krzywd. To są ludzie godni szacunku i są przykładem dla nas wszystkich i przyszłych pokoleń, jakim człowiekiem powinien być Polak wtedy, gdy znajdzie się w bardzo trudnych sytuacjach”.

Głos zabrał również wicemarszałek województwa małopolskiego pan Leszek Zegzda: „Od wielu lat żyjemy w komforcie i w zasadzie nie wiemy, co to wojna, co to tragedia, dlatego też tym bardziej musimy myśleć i pamiętać o tych, którzy w tych ciężkich czasach wędrowali do Polski. Wielu nigdy do ojczyzny nie dotarło, decydując się na emigrację ze względu na system, który panował w naszym kraju. Pozostali w innych państwach, na różnych kontynentach. Przeżyli rzeczy niewyobrażalne, dlatego tak bezcenna jest troska o tych, którzy mając takie samo prawo do życia jak my, żyli godnie w nieludzkich czasach”.

Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Nowym Sączu Kazimierz Korczyński szczególny nacisk położył na symboliczną datę 13 kwietnia: „Spotykamy się dzisiaj w dniu szczególnym z wielu względów. 13 kwietnia Sejm RP ustanowił Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Spotykamy się przy pomniku Sybiraków, w który 17 września 2000 r. wmurowaliśmy prochy z cmentarza w Katyniu. Od marca do maja 1940 r. rozstrzeliwano polskich oficerów wojska, policji, straży granicznej i inteligencji. 13 kwietnia to również data największej wywózki na Sybir. 13 kwietnia 1940 r., kiedy mężowie ginęli w tych miejscach kaźni, ich rodziny w dużej mierze wywożono na Sybir. Oni też mieli zginąć, też mieli nie przeżyć, ale ta śmierć miała być powolna: z głodu, z pracy ponad siły. Nowosądecki Marsz Pamięci Sybiraków jest szczególną lekcją historii dla mieszkańców naszego miasta i hołdem oddawanym tym, którzy przeszli piekło Golgoty Wschodu”.

Msza święta w Kościele Kolejowym

Przemarsz ulicami Nowego Sącza

Uroczystość przy pomniku Pamięci Sybiraków Ziemi Sądeckiej

Przemówienie Antoniny Dzikowskiej – dyrektor Zespołu Szkół nr 2 im Sybiraków

Przemawia Kazimierz Korczyński – prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Nowym Sączu

Zbiorowe zdjęcie Sybiraków

Autor: Renata Skowron

78. rocznica zbrodni katyńskiej w Słupsku

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Kwiecień 13th, 2018

Uroczystości upamiętniające 78. rocznicę zbrodni katyńskiej w Słupsku odbyły się 13 kwietnia 2018 r. Przy pomniku Krzyża Katyńskiego w samo południe zebrali się kombatanci okresu II wojny światowej, młodzież szkolna, przedstawiciele władz samorządowych, uczelni i instytucji państwowych oraz liczni mieszkańcy Słupska. Obecni byli przedstawiciele dowództwa 7. Brygady Obrony Wybrzeża, dowództwa amerykańskiej jednostki obrony przeciwrakietowej oraz jednostki ochrony tej bazy. Szczególnego charakteru uroczystości nadały poczty sztandarowe organizacji kombatanckich, instytucji i szkół. Wojsko wystawiło kompanię honorową. Zebranych przywitał w imieniu Miejskiego Komitetu Obchodów Świąt Państwowych i Rocznic Dariusz Poręba. Młodzież zapaliła znicze przy Krzyżu Katyńskim oraz przy nieopodal znajdujących się Krzyżu Wołyńskim i grobowcu zamordowanych przez żołnierzy niemieckich w 1945 r. polskich robotników przymusowych. Uroczystości te od 12 lat są przygotowywane przez Związek Sybiraków i Urząd Miejski.

Przemówienie okolicznościowe wygłosił Tadeusz Konopacki, członek Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Słupsku. W swoim wystąpieniu powiedział m.in.: „Katyń – to słowo zna każdy Polak. Przypomnijmy. Na początku wojny w 1939 r. do niewoli sowieckiej dostało się 240 tys. żołnierzy polskich. Utworzono trzy specjalne obozy jenieckie w Kozielsku i Ostaszkowie w Rosji oraz w Starobielsku na Ukrainie dla około 15 tys. osób. Przebywali tam oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, strażacy, leśnicy, urzędnicy państwowi i politycy. 7 tys. osób znajdowało się w więzieniach na Ukrainie i Białorusi. To była elita naszego państwa. Ci jeńcy i więźniowie byli pod szczególną opieką sowieckiej służby bezpieczeństwa jako osoby niebezpieczne dla Rosji i władzy sowieckiej. W marcu 1940 r. władze Rosji Sowieckiej nakazały zabić tych ponad 22 tys. Polaków.

Są wśród Sybiraków członkowie rodzin pomordowanych – rodziny katyńskie. W tym czasie, w kwietniu 1940 r., gdy mordowano jeńców, ich rodziny deportowano na Syberię. Rosja Sowiecka realizowała drugą część planu niszczenia naszej państwowości. W 1940 r. rozpoczęła masową deportację ludności polskiej na Syberię i w inne rejony kraju. Tylko w latach 1940–1941 z okupowanych przez Sowietów terenów deportowano ponad milion Polaków. Dzisiejsi Sybiracy są częścią tych, którym się udało wrócić do ojczyzny. To potomkowie zesłańców okresu wojny przysłali nam ziemię z polskiego cmentarza w obwodzie Archangielsk. Wmurowana ona jest przy pomniku.

Prawda o mordzie katyńskim do 1990 r. była ukrywana przez Rosję Sowiecką, jak i przez władze polskie. W archiwach moskiewskich jest dokumentacja działań Stalina i jego aparatu państwowego. Po 1990 r. część dokumentów udostępniono Polsce. Rosja przyznała się do tej zbrodni przypisywanej przez lata Niemcom hitlerowskim. Zabrakło jednak osądzenia i ukarania właściwych wykonawców działających w imieniu państwa rosyjskiego”.

W imieniu władz samorządowych głos zabrała zastępca prezydenta miasta Słupska Krystyna Danilecka-Wojewódzka. Podkreślając znaczenie oddawania hołdu ofiarom zbrodni katyńskiej, powiedziała m.in.: „W historii świata są takie wydarzenia, których nie można zapomnieć. Wielkie, bohaterskie i wielkie tragiczne, wstydliwe dla ludzi i cywilizacji. W XX w. to czas II wojny światowej, zwycięstwo ideologii faszystowskiej III Rzeszy Niemieckiej i sowieckiej agresji Związku Radzieckiego. Wielką ofiarą tych ideologii stali się Polska i Polacy.

Lata 1939–1945 to czas wielkich zbrodni wykonanych na ludziach przez ludzi. Zbrodni, których nie można zrozumieć, nie można zapomnieć, nie można wybaczyć. Najtragiczniejsze, sprzed 78 laty, zadane skrytobójczo przez sowieckie NKWD nie na polu walki, a w lochach więzień lub nad wykopanymi rowami, strzałem w tył głowy.

Nauczyciele, profesorowie, lekarze, oficerowie Wojska Polskiego, policjanci, kolejarze, żołnierze straży granicznej. Polacy. Zamordowani bez winy. W pogardzie dla cywilizacji, w pogardzie dla konwencji międzynarodowych, które nakazywały honor dla jeńców wojennych. Niemal 22 tys. ofiar i co najmniej 150 tys. najbliższych, ożałobionych po stracie najbliższych, tych, którzy nie znali prawdy: matki i ojcowie, dzieci, żony, bracia i siostry”.

Dla zaznaczenia różnorodności wyznań religijnych ofiar tragedii katyńskiej kapłani religii katolickiej, protestanckiej i prawosławnej odmówili modlitwę ekumeniczną.

Z nieukrywaną aprobatą przyjęto nową formułę i treść „Katyńskiego apelu pamięci” odczytanego przez oficera Garnizonu Słupskiego Wojska Polskiego. Oprawę artystyczną uroczystości przygotowała młodzież Zespołu Szkół Technicznych w Słupsku pod kierunkiem Lilianny Lipnickiej.

Uroczystość zakończyło złożenie kwiatów przy Krzyżu Katyńskim. W imieniu Sybiraków kwiaty złożyli członkowie Zarządu z prezesem Zarządu Oddziału Jerzym Lisieckim.

W godzinach porannych w Zespole Szkół Technicznych odbyły się szkolne uroczystości, w których udział wzięli Sybiracy i przedstawiciele Rodzin Katyńskich.

Uroczystości w Zespole Szkół Technicznych

Sybiracy, Rodzina Katyńska i młodzież przy dębach pamięci ofiar Katynia

Poczty sztandarowe podczas uroczystości przy Krzyżu Katyńskim

Zapalonymi zniczami upamiętniono 78. rocznicę zbrodni katyńskiej

Wystąpienie członka Zarządu Oddziału ZS w Słupsku Tadeusza Konopackiego

Wystąpienie zastępcy prezydenta Słupska Krystyny Danileckiej-Wojewódzkiej

Modlitwa ekumeniczna

Kwiaty składa Zarząd Oddziału

Autor: Wiktoria Bicimirska

Kwiecień – miesiąc Golgoty Wschodu w Białymstoku

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Kwiecień 13th, 2018

Obchody tych tragicznych rocznic, w których uczestniczyli Sybiracy, rozpoczęły się w Białymstoku 11 kwietnia 2018 r. spotkaniem w Szkole Podstawowej nr 34. Wiodącym mottem było hasło – „Ojczyznę ma ten, kto ją w sercu nosi” i cały program słowno-muzyczny był temu podporządkowany. Młodzi wykonawcy rozpoczęli swoje wystąpienie odśpiewaniem Hymnu Sybiraków, a następnie dyrektor szkoły Jerzy Bołtuć w krótkich słowach przekazał istotę patriotyzmu i umiłowania ojczyzny w dzisiejszych czasach.

Minutą ciszy uczciliśmy tych, którzy ponieśli ofiarę życia – zesłańców z okresu kwietniowej deportacji, ofiary Katynia i katastrofy smoleńskiej z 2010 r. Prezes Zarządu Oddziału ZS w Białymstoku Tadeusz Chwiedź w swoim wystąpieniu przekazał, jak ważną rolę odgrywa znajomość historii swego narodu i jak to określa tożsamość każdego jej obywatela. Złożenie kwiatów na dziedzińcu szkolnym pod głazem – pomnikiem poświęconym ofiarom Katynia zakończyło tę podniosłą uroczystość.

Kolejna uroczystość zorganizowana przez Urząd Miasta Białegostoku i Związek Sybiraków miała miejsce 12 kwietnia br. przy dworcu PKP Białystok Fabryczny, skąd w latach 1940–1941 wywożono tysiące obywateli polskich na Syberię i do Kazachstanu. Na odsłanianym w tym dniu obelisku oprócz ww. informacji znajduje się również druga tablica o treści: „W latach 1940–1941 władze Związku Sowieckiego przeprowadziły cztery masowe akcje deportacyjne z Kresów Wschodnich II RP; w lutym, kwietniu i czerwcu 1940 r. oraz w maju i czerwcu 1941 r. Wywózki trwały do 1956 r.”. Poniżej obu tablic godło Związku Sybiraków wieńczy całość tego znaku pamięci.

Punktualnie o godz. 12 w południe, przy biciu dzwonów z pobliskiego kościoła, nastąpiło poświęcenie obelisku i wspólna modlitwa ekumeniczna kapelanów wojskowych.

W przemówieniu prezes Zarządu białostockiego Oddziału Związku Sybiraków Tadeusz Chwiedź nakreślił przyczyny i skutki gehenny Polaków, które dotknęły zesłańców na „nieludzkiej ziemi”. Przypomniał, że dworzec był tym miejscem, na którym deportowani po raz ostatni postawili stopy na ojczystej ziemi, nie znając swojej dalszej przyszłości.

Bardzo znamiennym faktem było uroczyste przekazanie „Aktu powierzenia” – przekazanie pod opiekę nowo wybudowanego monumentu i jego otoczenia społeczności szkolnej – Szkole Podstawowej nr 8 im. Kazimierza Królewicza w Białymstoku. Akt ten zawierał również nasze obowiązki jako Sybiraków – uczestnictwo w uroczystościach patriotycznych organizowanych przez szkołę, jak również przekazywanie wiedzy historycznej na temat zesłań XX w.

Obelisk wybudowany został własnym sumptem przez Związek Sybiraków i dzięki pomocy życzliwych ludzi, którym prezes białostockiego Zarządu Oddziału Związku Sybiraków serdecznie podziękował.

Na zakończenie tej wspaniałej patriotycznej uroczystości nastąpiło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy. Wspaniała pogoda, liczne poczty sztandarowe, duża liczba uczestników, a szczególnie młodzieży w niczym nie przypominała tego tragicznego dnia z 1940 r.

Kolejne obchody pamiętnej rocznicy kwietniowej deportacji miały miejsce przy pomniku Grobie Nieznanego Sybiraka w Białymstoku w dniu 13 kwietnia. Modlitwa kapelana ks. Józefa Wiśniewskiego oraz krótkie wystąpienie prezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Tadeusza Chwiedzia przywołały w naszej pamięci obraz tych tragicznych wydarzeń sprzed 78 lat. Obecność władz samorządowych, przedstawicieli władz mundurowych, IPN, Muzeum Pamięci Sybiru, warty honorowe przy pomniku, zapalony duży znicz oraz poczty sztandarowe podniosły rangę tej uroczystości.

Tego samego dnia miało miejsce uczczenie ofiar zbrodni katyńskiej przy Pomniku Katyńskim. Została odczytana Uchwała Sejmu o ustanowieniu dnia 13 kwietnia Dniem Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej, a następnie minutą ciszy oddaliśmy hołd ofiarom ludobójstwa. Obecność wielu pocztów sztandarowych, szczególnie szkolnych, pozwala mieć nadzieję, że ofiara poniesiona na ołtarzu ojczyzny nie będzie zapomniana. Ceremoniał złożenia kwiatów i wieńców zakończył tę patriotyczną uroczystość.

Największe wzruszenie wywołała uroczystość upamiętnienia rocznicy drugiej deportacji i stulecia odzyskania niepodległości w Szkole Podstawowej im. Sybiraków w Rafałówce. Ta mała, podbiałostocka szkoła przedstawiła program pod hasłem „Bo wolność krzyżami się mierzy”, w którym w znakomity sposób przeplatały się wszystkie wątki patriotyczne i wyzwoleńcze, a młodzi artyści z klas II i III zadziwiali swoim perfekcjonizmem. Montaż słowno-muzyczny dał cały przekrój naszych zmagań o odzyskanie niepodległości i walki o przetrwanie zesłańców na wygnaniu. Zabierając głos, prezes Tadeusz Chwiedź przybliżył los dzieci na zesłaniu i współczesne pojęcie patriotyzmu i miłości do ojczyzny, przytaczając wiersze sybiraka Mariana Jonkajtysa i wiersz o Synu Pułku.

Wszystkie te spotkania o charakterze patriotycznym zapadły głęboko w pamięć zarówno starszego pokolenia, jak i biorącej w nich udział młodzieży.

Obelisk przy dworcu PKP Białystok Fabryczny

Obelisk przy dworcu PKP Białystok Fabryczny

Autor: Jolanta Hryniewicka, sekretarz Zarządu Oddziału ZS w Białymstoku

Żywa lekcja historii w Zespole Szkół im. T. Kościuszki w Nehrybce

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Kwiecień 5th, 2018

Na zaproszenie dyrekcji, grona pedagogicznego i uczniów Zespołu Szkół im. T. Kościuszki w Nehrybce przedstawiciele przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków: Stanisława Żak – prezes Zarządu Oddziału, Joanna Preiss – wiceprezes, Andrzej Stawarz – wiceprezes, Marian Boczar – sekretarz w dniu 5 kwietnia 2018 r. uczestniczyli w żywej lekcji historii. Obecnych przywitała Beata Rojek – dyrektor Zespołu Szkół, a delegację Związku Sybiraków przedstawiła Stanisława Żak i zaprosiła obecnych do obejrzenia filmu „Losy Zesłańców Sybiru”.

Po filmie Marian Boczar przypomniał historię zesłań, począwszy od konfederacji barskiej (1768–1772), postania listopadowego (1830–1831), powstania styczniowego (1863), poprzez I wojnę światową (1914–1918), aż do końca II wojny światowej (1945) i trwających po wojnie deportacji (1957). Przypomniał o tym, iż w 1928 r. w wolnej Polsce został powołany Związek Sybiraków, a jego członkiem z legitymacją nr 1 był twórca niepodległego państwa polskiego, zesłaniec Józef Piłsudski.

Sekretarz w zarysie przedstawił powstanie Związku Sybiraków w 1928 r., jego działalność do września 1939 r. oraz reaktywowanie w 1988 r. Wspomniał, że w 1990 r. liczba członków Związku wynosiła około 100 tys. osób, a obecnie żyjących Sybiraków jest około 26 tys.

Wspomnieniami z pobytu na Syberii podzieliła się z młodzieżą Joanna Preiss, która przed wojną mieszkała w Nehrybce i właśnie stamtąd jako dziecko wraz z rodziną była zesłana 10 lutego 1940 r. na Ural, została wywieziona wagonem bydlęcym z przemyskich Bakończyc. Nie mniej bolesne przeżycia z deportacji przedstawiła Stanisława Żak, która została deportowana jako dziecko po II wojnie światowej do Chabarowska, a po powrocie zaczęła uczyć się ojczystego języka, którym nie posługiwała się przez długie lata jako dziecko. Andrzej Stawarz podzielił się wspomnieniami, które przekazała mu jego babcia.

Uczniowie zadawali różne pytania dotyczące transportu zesłańców, ich codziennego życia na zesłaniu, jak były spędzane wigilie czy też co zesłańcy jedli.

Aktywne uczestnictwo uczniów wykazało, że wiedza historyczna jest im bliska, a fakt zamieszkiwania w miejscowości, z której odbywały się zsyłki, jeszcze bardziej przybliżył im tę wiedzę.

Uczniowie Zespołu Szkół w Nehrybce

Stanisława Żak została deportowana jako dziecko po II wojnie światowej

Joanna Preiss dzieląca się wspomnieniami z zesłania

Andrzej Stawarz, wiceprezes Zarządu Oddziału, opowiedział o zesłaniu swojej babci

Galeria zdjęć: https://photos.app.goo.gl/iryc5hDDBlpLKOLs1

Autor: Marian Boczar, sekretarz Zarządu Oddziału ZS w Przemyślu

« POPRZEDNIE WPISY  

Liczba wejść na stronę: Licznik