Juliusz Maria Krawacki

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 20th, 2019

Z przykrością zawiadamiamy, że w dniu 20 lutego 2019 r. zmarł

śp. Juliusz Maria Krawacki

Urodzony 24 czerwca 1934 r. w Wilnie. Zesłany w 1941 r. wraz z rodziną do Ałtajskiego Kraju, wrócił do ojczyzny w 1946 r. Zawodowo związany ze środowiskiem nauczycielskim, zasłużony społecznik i działacz na rzecz sybiraków, wywodził się z rodziny o tradycjach patriotycznych. Współinicjator i organizator powołania Związku Sybiraków na Opolszczyźnie. Był pierwszym prezesem Zarządu Oddziału w Opolu, od 1989 r., i funkcję tę pełnił do 2006 r. Był członkiem Rady Kombatanckiej działającej przy Urzędzie ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Od 1991 do 2010 r. członek Zarządu Głównego, w latach 1994 –2002 wiceprezes Zarządu Głównego.

Cześć Jego pamięci!

Zarząd Oddziału Związku Sybiraków w Opolu

Henryk Skirgajło

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Styczeń 2nd, 2019

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 2 stycznia 2019 r. zmarł po ciężkiej chorobie

śp. Henryk Skirgajło

Sybirak, wieloletni prezes Zarządu Oddziału Rejonowego Związku Sybiraków w Puławach.

W Jego osobie straciliśmy wspaniałego człowieka, wielkiego patriotę, oddanego bez reszty sprawom Związku. Za swoją działalność został odznaczony Krzyżem Zesłańców Sybiru, Złotą Odznaką Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków, medalem Pro Memoria, medalem Pro Patria.

Cześć Jego pamięci!

Oddział Związku Sybiraków w Puławach

Wspomnienie o Reginie Madej-Janiszek

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Grudzień 9th, 2018

W dniu 9 grudnia 2018 r. zmarła niespodziewanie Regina Madej-Janiszek (urodzona 8 lipca 1951 r.), długoletni pracownik Muzeum Niepodległości w Warszawie. Była osobą niezwykle aktywną, działającą na wielu polach.

Jednym z tematów, którym się zajmowała, były losy zesłańców do ZSRR w latach 1939–1956. W ramach swoich obowiązków służbowych opracowywała ikonografię (zdjęcia) znajdujące się w zasobach Kolekcji Sybirackiej Muzeum Niepodległości. Interesowały ją rozległe tereny Rosji i państw powstałych po upadku ZSRR. Odbyła kilka podróży śladami zesłańców na terenie Kazachstanu, Syberii Wschodniej (Irkuck, Republika Komi – Workuta, Syktywkar) oraz Wysp Sołowieckich na Morzu Białym.

Jako współautorka cyklu prelekcji (wespół z dr Anną Milewską-Młynik) pt. „Przez tundrę, tajgę i stepy” prezentowała obraz współczesny terenów zesłańczych i sposobów upamiętniania losów zesłanych tam Polaków.

W cyklu „Polskie groby i nekropolie na Obczyźnie” przedstawiła miejsca pochówku Polaków w Kazachstanie oraz różnych częściach Rosji, a także w Iranie (Persji) i Afryce, gdzie dotarli Polacy po opuszczeniu ZSRR, wraz z armią gen. Władysława Andersa, w 1942 r. Utrzymywała kontakty ze Związkiem Sybiraków oraz środowiskiem „Dzieci Tułaczy”.

Zainteresowana tematyką kresową zaangażowała się w opracowanie zbiorów ikonograficznych Kolekcji Krzemienieckiej i także w tym przypadku utrzymywała kontakt ze środowiskiem „Koła Krzemieńczan”. Uczestniczyła w Krzemieńcu w konferencji „Dialog dwóch kultur”, gdzie zaprezentowała dane o zasobach ikonograficznych w Muzeum Niepodległości dotyczących Krzemieńca i słynnego Liceum Krzemienieckiego.

Uczestniczyła w międzynarodowej konferencji na Wyspach Sołowieckich poświęconej m.in. męczeństwu duchowieństwa, gdzie wygłosiła referat o polskich księżach więźniach tamtejszego łagru (2015 r.), oraz w międzynarodowej konferencji organizowanej przez Muzeum Górnośląskie w Bytomiu „Oświata i nauka na Kresach Wschodnich w XIX i XX wieku” z referatem „Państwowa szkoła techniczna im. Józefa Piłsudskiego w zbiorach Muzeum Niepodległości w Warszawie” (2016 r.).

Autorka licznych publikacji w periodyku Muzeum Niepodległości „Niepodległość i Pamięć”, „Zesłańcu”, „Wrocławskich Studiach Wschodnich”.

Była zasłużoną osobą w działalności edukacyjno-popularyzatorskiej tematyki zesłańczej i kresowej.

Cześć Jej pamięci! R.I.P.

Autor: dr Irena Kępa

Pożegnaliśmy Helenę Strojwąs-Tomczyk

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Listopad 15th, 2018

Helena Strojwąs-Tomczyk była założycielką i pierwszym prezesem Zarządu Koła Związku Sybiraków w Turku.

Urodziła się 17 września 1925 r. w Uściługu (powiat Włodzimierz) na Wołyniu. Ojciec Władysław Strojwąs podczas I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. W 1921 r. za zasługi otrzymał ziemię w majątku Uściług.

10 lutego 1940 r. cała rodzina została wywieziona na Sybir, do okręgu Swierdłowsk, rejon Reż, stacja Kostousowo, posiołek Oziernoj, kwartał 46, w którym znajdował się łagier. Helena miała wówczas 14 lat. Zatrudniona została do ciężkiej pracy przy wyrębie lasu. Za pracę otrzymywała 60 dag gliniastego chleba i jeden talerz bardzo rzadkiej zupy na dzień. W 1943 r. ojciec został zmobilizowany do Wojska Polskiego gen. Berlinga. 23 kwietnia 1944 r. z powodu chorób i wycieńczenia umarła ukochana mama Kazimiera, mając zaledwie 39 lat. Helena została sama, była jedynaczką.

Ojciec postarał się o wojskowe papiery potrzebne do powrotu Heleny do Polski. Miała wtedy już skończone 18 lat, podlegała wojskowości. Jak sama wspominała, zdezerterowała. Dzięki tym dokumentom 6 tys. km jechała do ojczyzny. W lutym 1945 r. przekroczyła Bug.

Po powrocie do Polski Państwowy Urząd Repatriacyjny skierował Helenę Strojwąs do Turku. Zamieszkała w Skarżynku, w powiecie tureckim. Tu założyła własną rodzinę, wyszła za mąż za Wacława Tomczyka. Miała pięcioro dzieci, z których dwoje zmarło. W Turku zamieszkała w 1979 r. W okresie transformacji, gdy wolno już było mówić o Sybirze, założyła Koło Związku Sybiraków, do którego wstąpiło 51 osób z rejonu Turku i powiatu tureckiego.

Inicjatywa powstania tego Koła Związku była całkowicie oddolna. To pani Helena często rowerem lub wozem konnym innego Sybiraka, Jana Untona, docierała na krańce powiatu tureckiego, by odnaleźć tych, którzy przez lata milczeli o swoim pochodzeniu. Związek Sybiraków w Turku jako Koło Terenowe podlegał Oddziałowi w Koninie. Od kwietnia 1990 do 1997 r. Helena Strojwąs-Tomczyk była prezesem Zarządu tego Koła. Po śmierci męża zamieszkała z córką i jej rodziną w Swarzędzu, ale nadal była członkiem i honorowym prezesem Koła Związku Sybiraków w Turku.

Dwukrotnie była inicjatorką i organizatorką Ogólnopolskiego Zjazdu Sybiraków z Kostousowa (w 1992 i 1994 r.), na których zgromadziła ponad 100 zesłańców z syberyjskiego łagru. Było to ogromne przedsięwzięcie. Trzeba było odnaleźć dawnych współtowarzyszy niedoli na terenie całej Polski. Na II Zjeździe Kostousowian postanowiono wznieść na syberyjskim cmentarzu w Kostousowie Oziernoje pomnik poświęcony zmarłym na zesłaniu rodakom. Na pomniku odsłoniętym 15 sierpnia 1997 r. wyryto napis: „Tym, którzy wbrew swojej woli zostali tu na wieki – przyjaciele niedoli”.

Helena Strojwąs-Tomczyk prowadziła Kronikę Związku Sybiraków, brała udział w prelekcjach i spotkaniach w szkołach, ośrodkach kultury i stowarzyszeniach regionu konińskiego. Od początku istnienia Związku czyniła starania o zrealizowanie znaku pamięci Sybiraków. 11 listopada 1996 r. odsłonięto tablicę Pamięci Sybiraków na kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa w Turku.

Została odznaczona Odznaką Honorową Sybiraka, Odznaką „Za Zasługi dla Miasta Turku” w 2004 r., Krzyżem Zesłańców Sybiru w 2005 r. oraz Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Powiatu Tureckiego” w 2007 r.

Była członkinią regionalnych zespołów folklorystycznych i chórów, ostatnio Folklorystycznego Zespołu Regionalnego „Olszyna” w Swarzędzu. Tylko pani Helena potrafiła tak pięknie, od serca, zaśpiewać „Kwiaty polskie”, dawną pieśń nieznanego zesłańca.

Pisała wiersze i wspomnienia. Niektóre z nich zostały zamieszczone w prasie lokalnej, periodyku „Sybirak”, w książce „Sybirackie losy zesłańców regionu konińskiego” z 1993 i 1999 r. oraz w antologii poezji wydanej przez ks. Zbigniewa Jacuńskiego w 2018 r. Pragnęła wydać autorską książkę z wierszami. Niestety w trakcie jej przygotowań odeszła. Wydania tomiku wierszy podjęło się Muzeum Miasta Turku im. Józefa Mehoffera, które jest siedzibą Koła Związku Sybiraków od momentu jego powstania do dzisiaj.

Zapamiętamy panią Helenę jako osobę otwartą, gościnną, pogodną, szczerą, ale i bezkompromisową w dążeniu do celu. Zawsze podkreślała to, że jest Polką, i swoją postawą dumnie służyła ojczyźnie. Zmarła 10 listopada 2018 r., w przeddzień setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Miała 93 lata. Została pochowana na cmentarzu w Turku.

Cześć Jej pamięci!

II Ogólnopolski Zjazd Sybiraków z Kostousowa, trzecia z lewej Helena Strojwąs-Tomczyk, Turek 1994 r.

Poświęcenie pomnika Zesłańców na Sybir na cmentarzu w Kostousowie, Rosja 1997 r.

Autor: Ewa Ogrodowczyk, sekretarz Zarządu Koła ZS w Turku

Odszedł Antoni Firlit – niezmordowany strażnik pamięci polskich Sybiraków

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Październik 21st, 2018

Antoni Firlit urodził się 12 czerwca 1940 r. w Łukowie Żurowskim koło Stanisławowa (obecnie Ukraina). Funkcję prezesa Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Sieradzu pełnił od 1993 r.

Dziadek był wspaniałym, pełnym ciepła człowiekiem. Zawsze wszędzie było go pełno. Martwił się, dopytywał wszystkich, jak się czują, co tam u nich. Nigdy się nie złościł, nie krzyczał. Wciąż miał mnóstwo rzeczy na głowie i często prosił mnie o pomoc w poprawianiu i przepisywaniu listów, przemówień, pism…

Zawsze chciał dla wszystkich jak najlepiej. Od samego początku jego działalności społecznej ogromną wagę przykładał do polskiej tradycji i edukacji młodzieży, w szczególności zaś do nauki historii. Z całych sił dbał o to, aby Sybiracy nie zostali zapomniani.

Jak sam pisał w apelu do nauczycieli i uczniów sieradzkich szkół: „Jestem Polakiem. Urodziłem się na polskiej ziemi, jestem do niej przywiązany. Zachowuję polskie tradycje i święta. Polska to moja ojczyzna. To jest moje miejsce, tu jest mój dom, moja rodzina i przyjaciele, mój kościół”.

Jego śmierć 21 października 2018 r. była dla nas wielkim szokiem. Kilka dni wcześniej uczestniczył w uroczystościach w wojsku, grafik na następny tydzień miał zapełniony wyjazdami, a ostatniego dnia swojego życia czuł się dobrze. Zmarł nagle, bez ostrzeżenia, pozostawiając ogromną pustkę w sercach swojej rodziny. Pociesza nas jedynie fakt, że umarł szczęśliwy, bez bólu i cierpienia.

Autor: Magdalena Osiewała, wnuczka

« POPRZEDNIE WPISY  

Liczba wejść na stronę: Licznik