Ścieżka edukacyjno-historycznej „IV Rozbiór Polski” w Przemyślu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Grudzień 14th, 2019

Dnia 14 grudnia 2019 r. przemyski Oddział Związku Sybiraków dokonał otwarcia ścieżki edukacyjno-historycznej „IV Rozbiór Polski”, którą wybudował w ramach otrzymanego dofinansowania ze środków Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017–2022 w ramach Programu Dotacyjnego „Niepodległa” z projektu „Przez Sybir do Niepodległej”.

Wytyczony wzdłuż rzeki San szlak – ścieżka edukacyjna „IV Rozbiór Polski” ma informować o układzie Ribbentrop–Mołotow z sierpnia 1939 r. oraz o 17 września 1939 r., agresji ZSRR na Polskę, początku zesłańczej gehenny Polaków na Sybir, o ustaleniu granicy na rzece San i podziale Polski (Przemyśla) pomiędzy III Rzeszę i ZSRR – o tzw. IV rozbiorze Polski.

Na szlaku o długości około 3 km jest ustawionych siedem tablic zawierających daty i miejsca deportacji, ze szczególnym uwzględnieniem miejsc walk i wydarzeń historycznych o zasięgu ogólnonarodowym oraz wydarzeń ważnych dla historii naszego miasta i regionu. Przez dobór tematów odnoszących się do historii naszej małej ojczyzny dążymy do budowania postaw patriotyzmu.

Tablice zostały umieszczone w miejscach naszego miasta, w których następowały kluczowe wydarzenia dla jego mieszkańców w okresie II wojny światowej. Początek szlaku to tablica przy schronie bojowym na stoku parku Miejskiego. Następne tablice ustawiono przy: pomniku Zesłańcom Sybiru i Ofiarom Katynia, klasztorze sióstr Benedyktynek na Zasaniu, pomniku Orląt Przemyskich, schronie bojowym naprzeciw Galerii Sanowa. Ostatnia tablica została umieszczona przy nieczynnej rampie kolejowej na Bakończycach – w miejscu, skąd odchodziły na Syberię transporty deportowanych mieszkańców Przemyśla i okolic.

Na każdej z tablic został umieszczony tekst opisujący ważne wydarzenie historyczne dotyczące naszego miasta, umieszczono zdjęcie terenu oraz kod QR, za pomocą którego można uzyskać dostęp do tłumaczeń tekstu na język: angielski, niemiecki, rosyjski.

Otwarcie szlaku nastąpiło przy pomniku poświęconym Zesłańcom Sybiru i Ofiarom Katynia. Tam zgromadzonych przywitali prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Stanisława Żak i Mirosław Majkowski, prezes Przemyskiego Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej „X D.O.K.”. Wśród przybyłych osób byli Sybiracy, przedstawiciele Archiwum Państwowego w Przemyślu – dyrektor Archiwum Elżbieta Laska i Agnieszka Bobowska-Hryniewicz, naczelnik Wydziału Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Przemyślu Janusz Łukasiewicz, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 15 im. A. Mickiewicza Artur Mykita z nauczycielami Marcinem Dumą i Moniką Góruk.

Zgromadzeni zwiedzili schron – półkaponierę artyleryjską (do ostrzału bocznego jednostronnego). Dwukondygnacyjny obiekt wyposażony był w dwa stanowiska dział artyleryjskich kaliber 76,2 mm oraz dwa stanowiska dla ręcznych karabinów maszynowych kaliber 7,62 mm (jeden do obrony zapola). Kierunek ostrzału z tego schronu skierowany był na zachód, wzdłuż linii granicznej na rzece San.

Każda kolejna odwiedzona na szlaku tablica to kolejne uzupełnienie faktów historycznych o Przemyślu i losie zesłańców Sybiru.

Otwarcie ścieżki było ostatnim zadaniem w ramach realizowanego projektu „Przez Sybir do Niepodległej”.

Dziękujemy wszystkim współpartnerom: Archiwum Państwowemu w Przemyślu, Wydziałowi Edukacji i Sportu Urzędu Miejskiego w Przemyślu, Wydziałowi Kultury i Promocji Urzędu Miejskiego w Przemyślu, Przemyskiemu Stowarzyszeniu Rekonstrukcji Historycznej „X D.O.K.”, Szkole Podstawowej nr 15 im. A. Mickiewicza w Przemyślu, Młodzieżowemu Domowi Kultury w Przemyślu, II Liceum Ogólnokształcącemu im. K. Morawskiego w Przemyślu za pomoc w realizacji zadań z Programu Dotacyjnego „Niepodległa”.

 

Autor: Marian Boczar, sekretarz Zarządu Oddziału ZS w Przemyślu

Najważniejsze zadanie Oddziału ZS w Koninie – znaki pamięci Sybiru

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Listopad 30th, 2019

Kiedy patrzę, hen za siebie,
W tamte lata, co minęły…

A minęło ich, oj minęło niemało, bo 80 lat! 80 lat od tych tragicznych dni i nocy masowych deportacji naszych rodziców i nas, dzieci, na niezmierzone, niewyobrażalnie dzikie nam obszary ZSRR w 1940 r. W jedną noc, z zaskoczenia oddziały NKWD unicestwiły nasze dzieciństwo, zrujnowały życie setek tysięcy obywateli polskich.

Do tych wspomnień nam, Sybirakom, wracać myślą wciąż trudno, a często i nie chcemy, chociaż zdajemy sobie sprawę, że trzeba, że musimy, bo „kot, jak nie my i kiedy, jak nie teraz”. Jesteśmy świadomi tego, że starzejemy się, „odchodzimy”, przychodzą nowe pokolenia, często nieświadome wszystkiego, co niesie ze sobą wojna. Dopóki żyjemy, staramy się przekazywać młodzieży jak najwięcej faktów z naszego tragicznego dzieciństwa, mówić i pisać prawdę o życiu na wygnaniu, na tzw. Sybirze, o zniewoleniu i upodleniu ludzi, niewyobrażalnych warunkach życia, pracy, walce o przetrwanie i nadziei na powrót do ojczyzny. O tym mówimy na lekcjach „żywej historii” w szkołach, a w szczególności na spotkaniach z członkami Honorowego Klubu Wnuka Sybiraka w Izbie Pamięci Sybiru, utworzonej przy I Liceum Ogólnokształcącym im. T. Kościuszki w Koninie.

Wiara w powrót „na swoje”, do ojczyzny spełniła się dla większości z nas po ponad sześciu latach, ale wróciliśmy już nie „na swoje”, bo nasze już nie było nasze. Znów więc czekały nas wędrówki po kraju i niepewność, czy znajdzie się dla nas jakiś dach nad głową i będzie co włożyć do garnka. Państwo starało się, ludność nas nie akceptowała tak, jak byśmy tego chcieli, zasługiwali. Wciąż mieliśmy przed oczyma tych, którzy na zawsze pozostali w „nieludzkiej ziemi”, a byli nam najbliżsi, najdrożsi. Z wielką czcią kłaniamy się dziś prochom naszych rodziców, którzy narażając własne życie ratowali nas, dzieci. Jakże często ginęli w tej nierównej walce z systemem komunistycznym! Los ich dzieci w sierocińcach to oddzielna karta zesłańców – są wśród nas i tacy, którzy przetrwali ten reżim, a ich opowieści młodzież słucha z niedowierzaniem i rozmawia z nimi na spotkaniach o wojnie, ludziach, historii.

Wielu naszych Sybiraków swoje wspomnienia opublikowało w książce „Sybirackie losy zesłańców regionu konińskiego” (2000 r.). Podobne wspomnienia zebrały i wydały Koła terenowe w Turku, Kole i Słupcy. Koło w Turku wydało zbiór wierszy Sybiraczki Heleny Strojwąs-Tomczyk „Pożegnanie Sybiru”.

Zarząd Oddziału Związku Sybiraków w Koninie i Koło Miejskie dbają o to, aby na naszym terenie powstawały znaki pamięci Sybiru. Mamy ich 14. W 2017 r., w Dniu Sybiraka odsłonięto przy kościele św. Wojciecha w Morzysławiu (Konin) obelisk „Pamięci tych, których ciała pozostały w syberyjskiej tajdze i stepach Kazachstanu”, a w 2018 r. zasadzono dąb Sybirak w parku im. F. Chopina w Koninie. Co roku Dzień Sybiraka obchodzony jest bardzo uroczyście: msza święta w kościele św. Wojciecha, złożenie kwiatów przy ww. obelisku przez przedstawicieli organizacji kombatanckich, władz miasta, uczniów konińskich szkół, harcerzy i oczywiście Sybiraków. Następna część uroczystości, ta oficjalna z akcentem historycznym, przemówieniami gości, odznaczeniami za działalność na rzecz Sybiraków oraz krótka część słowno-muzyczna w wykonaniu młodzieży ma miejsce w restauracji Żak. Całość uroczystości kończy wspólny obiad.

W 2019 r. uczestniczyło dużo młodzieży, co nas bardzo cieszy. Odznaczeniami uhonorowano Ewę Ogrodowczyk – Srebrną Odznaką Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków – za wielkie zaangażowanie w pracę na rzecz Związku, jakim wykazuje się, pełniąc funkcję sekretarza Zarządu w Kole Terenowy w Turku. Taką samą odznakę otrzymała Alicja Korzec – członek Zarządu Oddziału ZS w koninie, kronikarka.

Odznakę Honorową Sybiraka otrzymali: Alex Rybacki – wnuk Klubu Wnuka Sybiraka, ktory od przedszkola w Dniu sybiraka recytował wiersze, a teraz śpiewa i gra na gotarze, tworząc muzykę do wierszy Mariana Jonkajtysa oraz Roman Pankowski – zastępca komendanta miejskiego Policji w Koninie, za pomoc w rozwiązywaniu problemów Sybiraków.

Bolejemy nad tym, że na nasze wspólne uroczystości dwa razy w roku przychodzi coraz mniej Sybiraków – nieubłagana biologia usuwa nas w cień, ale cieszy nas jednocześnie, że przychodzi do nas coraz więcej sympatyków i młodzieży. To znaczy, że nasze dotychczasowe działania jako Związku Sybiraków były właściwe, i pozwala nam sądzić, że pamięć o nas będzie żyła we wspomnieniach o nas.

Prezes Zarządu Oddziału ZS w Koninie Maria Pawłowska i Zbigniew Korzec składają kwiaty przy obelisku Pamięci Ofiar Sybiru, przy kościele św. Wojciecha. Dzień Sybiraka, 2017 r.

Odsłonięcie tabliczki z napisem „Dąb – Sybirak” w parku im. F. Chopina w Koninie. Dzień Sybiraka, w 2018 r.

Wręczenie Odznaki Honorowej Sybiraka. Od lewej: Franciszek Olech – prezes Zarządu Koła Miejskiego ZS w Koninie, Czesław Botor – kierownik Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu miejskiego w Koninie, Alex Rybacki – odznaczony, wnuk Sybiraczki Marii Pawłowskiej, Roman Pankowski – zastępca komendanta miejskiego Policji w Koninie, Maria Pawłowska – prezes Zarządu Oddziału ZS w Koninie. Dzień Sybiraka, 2019 r.

Autor: Maria Pawłowska, prezes Zarządu Oddziału ZS w Koninie

Sybirackie znaki pamięci

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Czerwiec 17th, 2019

Poniżej link do strony internetowej Związku Sybiraków prezentującej znaki pamięci upamiętniające historię wywózek i losy zesłańców, powstałe na terenie całej Polski staraniem Oddziałów i Kół Związku.

znaki-pamieci-zwiazku-sybirakow.blogspot.com

Tablica upamiętniająca 30-lecie Oddziału Związku Sybiraków w Toruniu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Czerwiec 14th, 2019

14 czerwca 2019 r. w Toruniu miała miejsce szczególna uroczystość. W Muzeum Etnograficznym Sybiracy świętowali 30-lecie istnienia swojego związku, obchodzono także 10-lecie nadania VI Liceum Ogólnokształcącemu imienia Zesłańców Sybiru. Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele pw. Najświętszej Marii Panny w Toruniu, którą odprawił ks. kanonik Józef Nowakowski, kapelan tutejszych Sybiraków. Uczestnicy przeszli ulicami Toruniu do Muzeum Etnograficznego, gdzie odsłonięto tablicę upamiętniającą zebranie założycielskie Oddziału Związku Sybiraków w Toruniu.

Prezes Zarządu toruńskiego Oddziału Jan Myrcha powitał gości przybyłych na uroczystość 30-lecia reaktywowania Związku Sybiraków w Toruniu – Sybiraków z Brodnicy Chełmży, Golubia-Dobrzynia, Grudziądza oraz Torunia, a zwłaszcza Zdzisław Mickiewicza, Joannę Dardas, Danutę Komassę, Danutę Szelatyńską, Krystynę Buniak i innych członków Związku Sybiraków, którzy 30 lat temu podjęli trud utworzenia organizacji, by uczcić pamięć tysięcy Polaków prześladowanych i zamęczonych oraz oddać hołd ich cierpieniu i wierności podstawowym ludzkim wartościom”. Prezes Jan Myrcha powitał także włodarzy województwa z wicewojewodą Józefem Ramlauem, przedstawicieli Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu, prezydenta Torunia Michała Zaleskiego, duchowieństwo z ks. prałatem Józefem Nowakowskim – opiekunem duchowym Sybiraków, poczty sztandarowe, przedstawicieli wojska, organizacji kombatanckich oraz dyrektora VI Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru wraz z nauczycielami i uczniami.

Następnie w miejscu, gdzie 10 czerwca 1989 r. odbyło się pierwsze zebranie i reaktywowano toruński Oddział Związku Sybiraków, odsłonięto tablicę upamiętniającą to wydarzenie. Aktu odsłonięcia dokonali: pierwszy prezes Zarządu Oddziału Zdzisław Mickiewicz wraz z uczestnikami tego historycznego zebrania – Janiną Dardas, Danutą Komassą, towarzyszył im dyrektor Muzeum Etnograficznego dr Hubert Czachowski. Tablicę poświęcił ks. Józef Nowakowski.

W dalszej części uroczystości wspominano początki istnienia Związku i ludzi, którzy bardzo się dla niego zasłużyli, a nie mogli uczestniczyć w tym spotkaniu. Prezydent Torunia Michał Zaleski mówił do słuchaczy: „Ta uroczystość ma przypominać historię Związku Sybiraków. Pamiętajmy, że 30 lat temu rozpoczął się szczególny czas. To właśnie wtedy wolna Polska stała się faktem, a co za tym idzie, rozkwitła idea bycia razem i upominania się o swoje. Dziękuję Państwu, że tworzycie swoją wartość, uświadamiając i przypominając szczególnie młodym ludziom o historii Sybiraków, że na mroźną Syberię trafiały także polskie rodziny. Cieszy także fakt, że już od 10 lat VI Liceum Ogólnokształcące w Toruniu nosi imię Zesłańców Sybiru”. W swoim przemówieniu prezes Jan Myrcha przedstawił dokonania Związku, mówił o problemach, jakie mają, coraz starsi przecież, członkowie. Zwrócił też uwagę na szczególną rolę, jaką odgrywa współpraca z VI LO: „Bo kiedy Sybiracy mówią o swoich przeżyciach, panuje martwa cisza – wszyscy słuchają w skupieniu. To daje bardzo duże napięcie emocjonalne w obie strony. Szkoda, że tak mało szkół jest zainteresowanych spotkaniami z zesłańcami”. Następnie podziękował władzom województwa i miasta Torunia za wspieranie działań Związku, a także za pomoc w zorganizowaniu tej uroczystości. W dalszej części nastąpiło uhonorowanie zasłużonych dla Związku.

 

Odsłonięcie tablicy upamiętniającej powstanie Oddziału ZS w Toruniu

Autor: Izabela Świtała, nauczyciel języka polskiego w VI LO w Toruniu, zdjęcia Jolanta Kwiatkowska

To się zdarzyło

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Maj 1st, 2019

W dniu 1 maja 2019 r. w Bazylice Archikatedralnej pw. św. Jakuba w Szczecinie, w kaplicy Jezusa Miłosiernego poświęconej Sybirakom została odsłonięta tablica pamięci.

Odsłonięcie tablicy zostało poprzedzone uroczystą mszą świętą, którą poprowadził ks. abp Andrzej Dzięga. Jego Ekscelencja odprawił mszę świętą w intencji Sybiraków, dziękując Panu Bogu za to, że przetrwali, oraz za dusze wszystkich naszych bliskich, którzy nie wytrzymali głodu, pracy ponad siły i pozostali w syberyjskich tajgach i stepach Kazachstanu na zawsze.

W trakcie mszy czytanie z Dziejów Apostolskich przekazała Zofia Majchrowicz z Koła Związku Sybiraków w Łobzie, a modlitwę wiernych poprowadziła Franciszka Kobylińska z Koła Związku Sybiraków w Nowogardzie. Podziękowanie za poprowadzenie mszy złożyła na ręce ks. abp. prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Szczecinie Zofia Wojewnik.

Po zakończonej mszy wszyscy zebrani na czele z pocztami sztandarowymi i księżmi przeszli do kaplicy Sybiraków, gdzie została odsłonięta tablica pamiątkowa o treści: „W setną rocznicę odzyskania niepodległości ojczyzny, dziewięćdziesiątą rocznicę utworzenia Związku Sybiraków, trzydziestą rocznicę reaktywowania Związku Sybiraków wdzięczni Bogu Sybiracy. Szczecin 2018”.

Odsłonięcia tablicy dokonali: ks. Andrzej Krzystek, Zofia Wojewnik – prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Szczecinie, Iwona Biedulska – sekretarz Zarządu Oddziału.

Następnie ks. Dariusz Knapik odczytał treść tablicy, a ks. abp Andrzej Dzięga pobłogosławił tablicę.

Po krótkiej modlitwie wierni zostali zaproszeni na skromny poczęstunek, z którego część osób skorzystała.

W uroczystości wzięli udział m.in. przedstawiciel prezydenta m. Szczecina Michał Dembowski i przedstawiciel wojewody Artur Staszczyk.

Odsłonięcie tablicy pamięci

Tablica pamięci

Autor: Zofia Wojewnik, prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Szczecinie

« POPRZEDNIE WPISY  

Liczba wejść na stronę: Licznik