Uroczyste obchody 70. rocznicy wyjścia Polskich Sił Zbrojnych z ZSRR w dniach 5–7 czerwca 2012 r. w Republice Uzbekistanu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Czerwiec 15th, 2012

Główne uroczystości miały miejsce 6 czerwca 2012 r.:

– uroczystość na polskim cmentarzu wojennym Olmazor I

– złożenie kwiatów na polskim cmentarzu Olmazor II

– złożenie kwiatów pod pomnikiem na polskim cmentarzu wojennym w Jangi-Jul

– uroczystość poświęcenia tablic pamiątkowych wdzięczności narodu polskiego dla narodu uzbeckiego za życzliwe przyjęcie Polaków w czasie II wojny światowej, na pomniku upamiętniającym Polaków zmarłych w Uzbekistanie w 1942 r.

Delegacja z Polski liczyła ponad 70 uczestników, w tym 10 osób to członkowie Związku Sybiraków.

Wyjście Polskich Sił Zbrojnych z ZSRR

Po zaatakowaniu w dniu 22 czerwca 1941 r. ZSRR przez Niemcy, a następnie wejściu w życie układu Sikorski–Majski, utworzono Polskie Siły Zbrojne w ZSSR. Dowództwo nad tworzoną armią objął gen. dyw. Władysław Anders. Powstała szansa na wydostanie z łagrów i więzień Polaków, wywiezionych po zakończeniu wojny obronnej 1939 r. w głąb ZSRR.

Do wojska zwalniano przede wszystkim chorych – zdrowi potrzebni byli do dalszej pracy. W styczniu 1942 r. Armię Andersa przemieszczono do azjatyckich republik ZSRR – Uzbeckiej, Kazachskiej i Kirgiskiej. Epidemie dziesiątkowały osłabionych i wygłodzonych ludzi. Od lutego do sierpnia 1942 r. zmarło ok. 3100 żołnierzy (a ponadto znacznie więcej osób cywilnych, skupionych wokół jednostek). W marcu 1942 r. gen. Anders uzyskał zgodę od Stalina na otrzymywanie 44 000 dziennych racji żywnościowych. Nadwyżka żołnierzy przekraczająca tę liczbę miała być ewakuowana do Iranu. Od 24 marca do 4 kwietnia ewakuowano do Iranu ponad 33 000 żołnierzy oraz ok. 11 000 osób cywilnych, w tym 3000 dzieci. W kwietniu 1942 r. rekrutacja do wojska została praktycznie wstrzymana. W czerwcu gen. Anders pisał: „Nasza sytuacja wojskowa tutaj zbliża się ku katastrofie (…). Żołnierze głodują (…). Nie ma żadnej nadziei na polepszenie (…), morale wojska utrzymuje się wyłącznie nadzieją wyjścia z ZSRR i wielką narodową dyscypliną”. W dniach 5–25 sierpnia, po uzyskaniu zgody rządu ZSRR, gen. Anders przeprowadził „drugą ewakuację”. W marcu i sierpniu 1942 r. zostały w sumie ewakuowane do Iranu 116 543 osoby (w tym 78 631 żołnierzy), tj. ok. 10% ludności wywiezionej z Polski do ZSRR.

Uzbekistan, od czasu uzyskania w 1991 r. niepodległości, współpracuje z władzami polskimi w upamiętnianiu miejsc spoczynku Polaków, które znajdują się w miejscowościach: Jangi-Jul, Olmazor (2 cmentarze), Guzar, Jakkabag, Szachrisabz, Kitab, Czirakczi, Karmana (2 cmentarze) i Kanimech. Można tu znaleźć napisy: „Pamięci Polskich Przyjaciół”.

Polski cmentarz wojenny Olmazor I

Polski cmentarz wojenny Olmazor II

Polski cmentarz wojenny w Jangi-Jul

Pomnik w Taszkiencie

Koncert przy kościele – Hymn Polski

Samarkanda

Oprac.: ZG ZS (na podstawie materiałów UdsKiOR i RPWiM), zdjęcia: p. Makatun

Comments are closed.

Sybiracy
Przeczytaj poprzedni wpis:
Młodzież – Sybirakom w Kole Związku Sybiraków w Słupsku

W dorocznym spotkaniu członków Związku Koła w Słupsku udział wzięła młodzież Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Technicznych w Słupsku. W czasie dwudniowego...

Zamknij

Liczba wejść na stronę: Licznik