Symboliczna Mogiła Sybiraków na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Marzec 25th, 2011

Monument na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie symbolizujący Polską Golgotę Wschodu jest wyrazem nierozerwalnej więzi z wielopokoleniową martyrologią syberyjską Narodu Polskiego. Przywołuje naszej pamięci miliony Polaków zesłanych, więzionych, zgładzonych na ziemiach byłego imperium carskiego i sowieckiego. Wyrosły tam polskie bezimienne mogiły, dziś już nie do odnalezienia. Na tablicach monumentu, stanowiącego jedną wspólną Symboliczną Mogiłę poświęconą wszystkim zesłańcom carskim, żołnierzom 5. Dywizji Syberyjskiej i męczennikom reżimu stalinowsko-komunistycznego, nie udało się umieścić nazw wszystkich miejscowości, gdzie pozostały polskie cmentarzyska i zapomniane groby.

Oficerowie 1. pułku piechoty Dywizji Syberyjskiej

Fot: Oficerowie 1. Pułku Piechoty 5. Dywizji Syberyjskiej

Na początku dwudziestolecia międzywojennego zrodziła się myśl utworzenia związku kultywującego pamięć gehenny Narodu Polskiego na Syberii – ziemi łez, cierpienia i katorgi zsyłanych przez kilka stuleci Polaków. W 1921 r. powstał Niezależny Akademicki Związek Sybiraków skupiający młodych ludzi urodzonych na Syberii. Żołnierze 5. Dywizji Syberyjskiej, którzy powrócili do Polski w 1920 r., utworzyli w 1926 r. Zrzeszenie Sybiraków, z którego w styczniu 1928 r. powstał Związek Sybiraków. Jego honorowym członkiem był Józef Piłsudski.

W lipcu 1938 r. Związek Sybiraków otrzymał od Kurii Polowej WP i Komendy Garnizonu m.st. Warszawy zezwolenie na budowę Kwatery Cmentarnej Sybiraków na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Uroczystość poświęcenia krzyża, dźwigniętego pośrodku Kwatery Cmentarnej Sybiraków w miejscu planowanego w przyszłości obelisku, odbyła się 1 listopada 1938 r. w obecności pocztu sztandarowego i licznie zgromadzonych Sybiraków z rodzinami. Poświęcenia dokonał ks. Gregorkiewicz. Ten pierwszy Krzyż Sybiraków przetrwał II wojnę światową. Usunięto go w końcu lat 60. minionego wieku.

oświęcenie cmentarza Sybiraków w Warszawie w dniu 1 listopada 1938 roku

Fot.: Poświęcenie Kwatery Cmentarnej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Fot.: Pierwszy krzyż Sybiraków na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

W 1988 r., 60 lat od powstania, reaktywowano Związek Sybiraków. Jego członkami są represjonowani z przyczyn narodowościowych, politycznych i religijnych przebywający w byłym Związku Radzieckim w charakterze zesłańców lub więźniów politycznych, deportowanych lub internowanych oraz jeńców wojennych. Do Związku należą również dzieci urodzone na terenie ZSRR przed powrotem rodziców z zesłania, więzienia, obozów jenieckich, deportacji lub internowania, a także ich potomkowie.

Zarząd Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków podjął wysiłek odbudowy Krzyża, lecz zamiast planowanego przed wojną obelisku postawiono w rejonie Kwatery Cmentarnej Sybiraków krzyż z tablicą – Symboliczną Mogiłę według projektu architektonicznego pani mgr inż. Danuty Radwańskiej.

Uroczystość poświęcenia Krzyża i Symbolicznej Mogiły odbyła się 14 czerwca 1992 r. Przecięcia wstęgi dokonał najstarszy Sybirak Wincenty Okraszewski. Krzyż i Mogiłę poświęcił ks. biskup Zbigniew Kraszewski w asyście kompanii honorowej WP i pocztów sztandarowych Sybiraków z całej Polski.

Fot.: Poświęcenie Krzyża i Symbolicznej Mogiły Sybiraków w 1992 r.

Od tego czasu każdego roku w rocznicę masowych zsyłek Polaków w głąb byłego ZSRR – 10 lutego, 13 kwietnia i 20 czerwca – odbywają się pod Krzyżem Sybiraków „Spotkania Modlitewne”. Gromadzą się wówczas złączeni modlitwą i wspomnieniami Sybiracy z rodzinami, a także młodzież szkolna ze szkół stołecznych i województwa mazowieckiego.

W 2007 r. Zarząd Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków podjął ponownie wysiłek zbudowania trwałego monumentu, który po wsze czasy będzie symbolizował Polską Golgotę Wschodu, stanowiąc obiekt pokoleniowego przekazu pamięci o losach przodków.

Monument został zbudowany w 2009 r. według projektu artysty plastyka pana Bogusława Smyrskiego ze składek Sybiraków Oddziału Warszawskiego i województwa mazowieckiego, przy finansowym wsparciu Prezydent m.st. Warszawy Pani Hanny Gronkiewicz-Waltz, Marszałka województwa mazowieckiego pana Adama Struzika i Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pana Janusza Krupskiego.

Comments are closed.

Sybiracy
Przeczytaj poprzedni wpis:
Pociągi jechały na Wschód

Dolnośląska Solidarność Nr 2 (306) [kliknij obrazek, aby powiększyć]

Zamknij

Liczba wejść na stronę: Licznik