Uroczystość 80. rocznicy pierwszej masowej zsyłki na Sybir we Wrocławiu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 12th, 2020

W dniu 11 lutego 2020 r. w Sali Koncertowej Polskiego Radia we Wrocławiu odbyła się uroczystość 80. rocznicy pierwszej masowej zsyłki na Sybir.

Uroczystość rozpoczął prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków Eugeniusz Kuszka, który polecił wprowadzenie sztandaru Oddziału i odśpiewanie hymnu państwowego.

W swoim wystąpieniu nawiązał do bolesnej rocznicy masowych wywózek jako straszliwej zbrodni Związku Radzieckiego na narodzie polskim, o której nie wolno było wspominać przez 43 lata. Dziś jesteśmy świadkami, jak przedstawiciele Rosji z prezydentem Putinem zarzucają Polakom współudział w wywołaniu II wojny światowej, negując własną zbrodniczą rolę. Głównym celem uroczystości było uczczenie pamięci naszych rodaków, którzy pozostali na „nieludzkiej ziemi”, oraz tych, którzy przetrwali i powrócili z niewoli, by dawać świadectwo młodszemu pokoleniu.

Następnie prezes serdecznie przywitał zawsze życzliwych Sybirakom zaproszonych gości, a w szczególności: Andrzeja Derę – sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, opiekuna Sybiraków z ramienia prezydenta, wicewojewodę dolnośląskiego Jarosława Kresę, dolnośląskiego wicekuratora oświaty Janusza Wrzala, prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka, wiceprezydenta Wrocławia Sebastiana Lorenca, dyrektor Wrocławskiego Centrum Integracji Społecznej Dorotę Feliks, dyrektora wrocławskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Andrzeja Drogonia, przedstawiciela Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego Pawła Aszkiełowicza, księży kapelanów i opiekunów miejsc pamięci: ks. prof. Franciszka Głoda, ks. Jerzego Żytowieckiego, ks. płk. Janusza Radzika, ks. Wojciecha Tokarza, ks. o. Witolda Barana, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska Teresę Gwarę, prezesa Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Stanisława Ułaszewskiego, prezesa Związku Sybiraków III RP Stanisława Błońskiego, prezesa Zarządu Okręgowego Związku Inwalidów Wojennych RP Wojciecha Olenderka, wiceprezesa Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich Jana Paluchniaka, prezesa Zarządu Wojewódzkiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego płk. rez. Mariana Dąbrowskiego, dowódcę Garnizonu Wrocław gen. bryg. Dariusza Krzywdzińskiego, szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego płk. Piotra Rupę, prezes Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru Antoninę Kużaj, wieloletniego radnego Jana Chmielewskiego, komendanta Straży Miejskiej Zbigniewa Słysza, rzecznika prasowego Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” Juliusza Woźnego, Magdę Szymeracką z Fundacji Wspólnota Pokoleń, oficerów z Akademii Wojsk Lądowych, dyrektorów, nauczycieli i uczniów szkół, którzy przybyli pomimo ferii zimowych, zwycięzców konkursu literackiego o tematyce sybirackiej.

Szczególnie serdecznie prezes przywitał naszych drogich Sybiraków, którzy pomimo podeszłego wieku i licznych dolegliwości przybyli jako świadkowie historii.

Ks. prof. dr hab. Franciszek Głód, nasz kapelan, poprowadził modlitwę za Sybiraków, których prochy spoczywają na cmentarzach całego świata, i o zdrowie dla żyjących zesłańców obarczonych chorobami i cierpieniem.

Odczytany został list Jana Józefa Kasprzyka, szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Następnie głos zabrał sekretarz stanu Andrzej Dera, który wspomniał straszny czas zsyłek. Po nim krótkie okolicznościowe wystąpienia mieli wicewojewoda dolnośląski Jarosław Kresa, prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, wicekurator oświaty Janusz Wrzal, dyrektor wrocławskiego Oddziału IPN Andrzej Drogoń, prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego płk Marian Dąbrowski.

W dalszej części nastąpiła dekoracja sztandaru Oddziału ZS i zasłużonych Sybiraków odznaczeniami resortowymi i związkowymi.

Postanowieniem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności Związku Sybiraków odznaczony został Adam Mitelsztet, prezes Zarządu Oddziału ZS w Wałbrzychu. Dekoracji dokonał sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Andrzej Dera w asyście sekretarza generalnego Zarządu Głównego Związku Sybiraków Eugeniusza Kuszki.

Medalem Stulecia Odzyskania Niepodległości, na wniosek wojewody dolnośląskiego, postanowieniem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy odznaczeni zostali: Stanisław Kołodziej, Włodzimierz Kowalczyk, Eugeniusz Kuszka i Danuta Zawko. Aktu dekoracji w imieniu prezydenta dokonał sekretarz stanu Andrzej Dera.

Następnie prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Żołnierzy Wojska Polskiego płk rez. Marian Dąbrowski dokonał dekoracji sztandaru Oddziału Związku Sybiraków we Wrocławiu Złotym Krzyżem Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w związku z udziałem żołnierzy – zesłańców Sybiru w walkach z hitlerowskim okupantem i kultywowaniem ich bohaterstwa i patriotyzmu przez Związek Sybiraków.

Postanowieniem prezesa Zarządu Głównego Związku Sybiraków Kordiana Borejki Złotą Odznaką Honorową za Zasługi dla Związku Sybiraków odznaczeni zostali nasi dobrodzieje z Akademii Wojsk Lądowych: płk Jacek Narloch, płk Piotr Gazarkiewicz, mjr Tomasz Nowakowski, st. chor. sztab. Wiesław Jerzy Borsuk. Odznaczenia wręczył sekretarz generalny Zarządu Głównego Związku Sybiraków, a jednocześnie prezes Zarządu wrocławskiego Oddziału Eugeniusz Kuszka w towarzystwie przewodniczącego oddziałowej Komisji ds. Wyróżnień Alfonsa Mikucia.

Nastąpiło podsumowanie drugiej edycji konkursu recytatorskiego i występ laureatów: Julia Małecka zaprezentowała wiersz Franciszka Konarskiego „Katyń”, a Krzysztof Szczygielski wiersz Elżbiety Leopold „Nieludzka ziemia”. Cieszy, że młodzi tak potrafią wczuć się w cierpienia zesłańców.

Wyprowadzono poczet sztandarowy.

Ostatnim akcentem uroczystości był patriotyczny występ artystyczny zespołu ludowego Brzykowianie z Brzykowa, który rozpoczął się wspólnie odśpiewanym Hymnem Sybiraków. Potem były „Szara Piechota”, „Brygada Karpacka”, „Polskie kwiaty” i inne pieśni.

Uroczystość zakończył Eugeniusz Kuszka, dziękując wszystkim za przybycie i zapraszając na następny dzień, tj.12 lutego 2020 r., do kościoła św. Bonifacego i pod pomnik Zesłańcom Sybiru na pl. Strzeleckim we Wrocławiu.

Specjalne podziękowania należą się Janinie Jakubowskiej ze Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru, która swoim ciepłym głosem kierowała całą uroczystością.

Ostatni dzień obchodów uroczystości upamiętniających 80. rocznicę pierwszej masowej wywózki Polaków na Sybir, 12 lutego 2020 r., rozpoczął się o godz. 11.00 mszą świętą koncelebrowaną w kościele pw. św. Bonifacego, z udziałem asysty wojskowej. Po wprowadzeniu pocztów sztandarowych nasz kapelan ks. prof. dr hab. Franciszek Głód wraz z księżmi z kościoła św. Bonifacego odprawili nabożeństwo. Homilia poświęcona była tragedii zesłańców i pielęgnowaniu pamięci o niej.

Po zakończonej mszy świętej uczestnicy uroczystości udali się pod pomnik Zesłańcom Sybiru. Tam po odegraniu hymnu państwowego głos zabrał nasz prezes Eugeniusz Kuszka, wyjaśniając cel uroczystości: „Spotykamy się pod pomnikiem Zesłańcom Sybiru, aby tak jak co roku uczcić pamięć naszych najbliższych, którzy nie zdołali przeżyć straszliwych warunków zesłania i pozostali na zawsze na »nieludzkiej ziemi«. Spotykamy się także po to, aby pamięć o okrutnej zbrodni dokonanej na Polakach przez bolszewickich oprawców nie zaginęła, nie poszła w niepamięć. Jesteśmy już pokoleniem odchodzącym i dlatego zależy nam bardzo, aby na trwałe zapisać nasze bolesne doświadczenia w pamięci młodego pokolenia, w pamięci narodu”.

Następnie przywitał zgromadzonych gości, wyrażając żal, że z uwagi na ferie brakuje młodzieży. W uroczystości wzięli udział: wicewojewoda dolnośląski Jarosław Kresa, wicekurator oświaty Janusz Wrzal, wicemarszałek Dolnego Śląska Grzegorz Macko wraz z Pawłem Aszkiełowiczem, prezydent Wrocławia Jacek Sutryk, wiceprezydent Sebastian Lorenc (bezpośredni opiekun Związku Sybiraków), dyrektor wrocławskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej Andrzej Drogoń, księża kapelani i kustosze sybirackich znaków pamięci ks. prof. Franciszek Głód, ks. Jerzy Żytowiecki, ks. Wojciech Tokarz, ks. o. Witold Baran, prezes Stowarzyszenia Rodzina Katyńska Teresa Gwara, prezes Okręgu Dolnośląskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Stanisław Ułaszewski wraz z członkami organizacji, wiceprezes Ogólnopolskiego Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich Jan Paluchniak, dowódca Garnizonu Wrocław gen. Dariusz Krzywdziński, żołnierze z misji pokojowych ONZ, komendant wojewódzki Policji we Wrocławiu nadinsp. Tomasz Trawiński, komendant miejski Policji insp. Maciej Januszkiewicz, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 8 im. J. Piłsudskiego Dorota Tylek, prezes Stowarzyszenia Pamięci Zesłańców Sybiru Antonina Kużaj, przedstawicielka Wrocławskiego Centrum Integracji Dorota Kozak-Rybska, przedstawiciele Ośrodka „Pamięć i Przyszłość” oraz oczywiście Sybiracy, którzy pomimo dolegliwości przyszli na to najważniejsze dla nas miejsce.

Ks. Franciszek Głód poprowadził modlitwę za zmarłych Sybiraków, po niej zaproszeni goście mieli krótkie wystąpienia.

Odczytany został wzruszający apel pamięci wraz z oddaniem salwy honorowej przez Kompanię Honorową Wojska Polskiego. Poszczególni delegaci składali wieńce pod naszym pomnikiem.

Po odtworzeniu Hymnu Sybiraków prezes Eugeniusz Kuszka zakończył uroczystość oficjalną. Zaprosił zgromadzonych na poczęstunek w salce „Ciuchcia” i na plebanię.

Uroczystość w Sali Koncertowej Polskiego Radia we Wrocławiu

Na obchody przybyli przedstawiciele władz i duchowieństwa

Spotkanie uświetnił występ zespołu ludowego Brzykowianie

Obchody 80. rocznicy pierwszych masowych wywózek Polaków na Sybir pod pomnikiem Zesłańcom Sybiru

Kompania Honorowa Wojska Polskiego

Delegacje złożyły kwiaty pod pomnikiem Zesłańcom Sybiru

Autor: Nijola Stankiewicz, zdjęcia Antoni Tunkiewicz

Lekcja historii w Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów w Przemyślu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 11th, 2020

W dniu 11 lutego 2020 r. w ramach obchodów 80. rocznicy deportacji Polaków na Sybir w Klubie Osiedlowym „Salezjańskie” odbyło się spotkanie członków Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział Rejonowy w Przemyślu z przedstawicielami Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu. Prezes Stanisława Żak i Marian Boczar przybliżyli zebranym historię deportacji Polaków na Sybir na przestrzeni wieków, ze szczególnym uwzględnieniem deportacji z lat II wojny światowej z terenu miasta i powiatu przemyskiego. Tadeusz Szczerbaty i Dominika Matys zaprezentowali dwa wiersze dotyczące losu zesłańca.

Stanisława Żak, prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Przemyślu

Członkowie Polskiego Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów Oddział Rejonowy w Przemyślu

Tadeusz Szczerbaty i Dominika Matys

Autor: Marian Boczar, sekretarz Zarządu Oddziału ZS w Przemyślu

80. rocznica pierwszej masowej zsyłki Polaków na Sybir w Poznaniu

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 10th, 2020

Dla upamiętnienia tej rocznicy w Poznaniu postanowiliśmy nadać jej bardzo uroczysty charakter. Przy ogromnej pomocy w przygotowaniach wojewody wielkopolskiego Łukasza Mikołajczyka zaprosiliśmy do wzięcia udziału dostojników Kościoła katolickiego oraz prawosławnego, jak i przedstawicieli Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, a także Muzułmańskiego Centrum Kulturalno-Oświatowego. Do zaproszonych gości należeli reprezentanci marszałka województwa wielkopolskiego, prezydenta miasta Poznania, starosty powiatu poznańskiego, Rady Miasta Poznania, organizacji kombatanckich, różnych formacji Wojska Polskiego oraz Wydziału Oświaty i Kuratorium.

Uroczystości w dniu 10 lutego 2020 r. rozpoczęły się mszą świętą w kościele Najświętszego Zbawiciela, którą poprowadził ks. bp Szymon Stułkowski w asyście kapelana wielkopolskich Sybiraków ks. Marka Balcera oraz chyba najstarszego czynnego księdza Sybiraka (ukończył 90 lat) Romana Pioterka.

Ucieszył nas fakt, że wszyscy zaproszeni goście wzięli udział w uroczystości, a szczególnie cieszyła obecność dużej liczby (około 50 osób) młodzieży z poznańskich szkół ze sztandarami. Wydawało się, że pogoda (okropna) pokrzyżuje plany, ale nikt nas nie zawiódł.

Chcąc zminimalizować pobyt uczestników na zewnątrz ze względu na deszcz i silny wiatr, przemówienia zostały wygłoszone w kościele po zakończeniu mszy świętej. Wojewoda wielkopolski Łukasz Mikołajczyk odczytał list minister rodziny, pracy i polityki społecznej Marleny Maląg. Prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków w Poznaniu Marek Macutkiewicz przypomniał o warunkach panujących w dniu 10 lutego 1940 r. i tragicznej, usianej krzyżami, drodze na Sybir. Żyją jeszcze Sybiracy z tamtego okresu, ale ze względu na wiek coraz częściej mówimy, że niedługo wymrzemy jak dinozaury. Z tych względów bardzo ważna była obecność młodzieży, w pamięci której pozostanie pamięć o Sybirakach. „Dziś młodzi Polacy nie muszą narażać swego życia i umierać. Dziś muszą żyć, uczyć się i pracować z nadzieją na lepsze jutro. Z nadzieją, gdyż ten kto ją traci, usycha niczym skoszona trawa. Chciałbym – podkreślił Marek Macutkiewicz – by dzisiejsza uroczystość pozostała w waszej, młodzi, świadomości o przeszłości naszego narodu. Im bardziej będziecie tego świadomi, tym bardziej nie pozwolicie wyzuć się z polskiej tożsamości”.

Dalszy ciąg uroczystości odbył się przy pomniku Ofiar Katynia i Sybiru. Przedstawiciele czterech religii odmówili modlitwy za zmarłych na „nieludzkiej ziemi”. Następnie został odegrany Hymn Sybiraków. Przy mikrofonach śpiewali, wtórując odtwarzanemu przez głośniki hymnowi, dwie licealistki oraz prezes Zarządu Oddziału Związku Sybiraków.

Na zakończenie przystąpiono do składania kwiatów przez liczne delegacje. Na prośbę prezesa Marka Macutkiewicza, który mocno zaakcentował cierpienia cichych bohaterek – matek Sybiraków i zamordowanych w Katyniu oficerów, znicze zostały postawione przed tablicą poświęconą właśnie tym matkom.

Poczty sztandarowe biorące udział w uroczystości 80. rocznicy pierwszej masowej zsyłki Polaków na Sybir

Sztandar poznańskiego Oddziału Związku Sybiraków przy ołtarzu w kościele

Przedstawiciele formacji wojskowych

Przemawia prezes Marek Macutkiewicz

Przemawia wojewoda wielkopolski Łukasz Mikołajczyk

Wojewoda (pośrodku), jego zastępca (z lewej), prezes Marek Macutkiewicz

Od lewej: ks. prałat Leonard Poloch (gospodarz kościoła), Sybirak ks. Pioterek, bp Szymon Stułkowski, kapelan Sybiraków ks. Marek Balcer, wikary towarzyszący

Sybiraczka

 Liczny udział wzięła młodzież

Szykujemy się do przemarszu pod pomnik Ofiar Katynia i Sybiru

Ruszamy pod pomnik

Biskup w towarzystwie wojewody i kapelana Sybiraków

Uroczystości przy pomniku

Modlitwa przedstawicieli czterech religii

Towarzyszymy przy śpiewaniu Hymnu Sybiraków

Kwiaty składa również przedstawiciele Towarzystwa Miłośników Wilna

Kończmy bo jest zimno, ale nie dla Sybiraków

Autor: Marek Macutkiewicz, prezes Zarządu Oddziału ZS w Poznaniu

Centralna uroczystość 80. rocznicy pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 10th, 2020

W poniedziałek, 10 lutego 2020 r., odbyły się w Warszawie ogólnopolskie uroczystości 80. rocznicy pierwszej masowej deportacji obywateli polskich w głąb ZSRR. Obchody rozpoczęła msza święta w intencji Sybiraków, odprawiona w Katedrze Polowej Wojska Polskiego pod przewodnictwem bp. polowego gen. bryg. Józefa Guzdka. Oprócz Sybiraków z całego kraju z pocztami sztandarowymi, udział w mszy wzięli przedstawiciele najważniejszych organizacji kombatanckich, m.in. przewodniczący Rady ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przy szefie UdsKiOR sędzia Bogusław Nizieński i prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Leszek Żukowski, przedstawiciele władz państwowych i samorządowych – reprezentujący prezydenta Andrzeja Dudę Andrzej Waśko, wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska, w imieniu premiera Mateusza Morawieckiego Jan Wadowski, senator Maria Koc, wojewoda mazowiecki Konstanty Radziwiłł, a także przedstawiciele duchowieństwa i Wojska Polskiego, m.in. dowódca Garnizonu Warszawa gen. dyw. Robert Głąb. Obecni byli również mieszkańcy miasta oraz młodzież z klas mundurowych Liceum Ogólnokształcącego w Komornicy pod opieką Marcina Gągolewskiego oraz z LO w Wołominie z pocztami sztandarowymi.

Po mszy wszyscy zebrani spotkali się pod pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie przy ul. Muranowskiej, na skwerze Matki Sybiraczki, gdzie odbyła się główna uroczystość. Poprzedziło ją złożenie kwiatów przed obeliskiem Matki Sybiraczki przez delegację Oddziału Warszawskiego Związku Sybiraków z prezesem Stanisławem Sikorskim.

W trakcie uroczystości odczytane zostały listy skierowane do uczestników obchodów przez premiera Mateusza Morawieckiego, marszałek Sejmu Elżbietę Witek oraz szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jana Józefa Kasprzyka.

Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków Kordian Borejko w swoim wystąpieniu wyraził radość z faktu, że ukrywana przez kilkadziesiąt lat prawda o masowych wywózkach obywateli polskich zamieszkujących Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej w latach 1940–1941 jest dziś ogólnodostępna w Internecie i publikacjach. Zaapelował o przeciwstawianie się jakimkolwiek próbom fałszowania polskiej historii i przerzucania na Polaków odpowiedzialności za zbrodnie niemieckich i sowieckich okupantów.

W trakcie uroczystości dyrektor Gabinetu Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Wojciech Lesiak w imieniu szefa Urzędu Jana Józefa Kasprzyka wręczył medale Pro Bono Poloniae Marii Stankiewicz i Jadwidze Miłkowskiej.

Uroczystość zwieńczyły modlitwa ekumeniczna, odczytanie apelu pamięci oraz salwa honorowa, po której delegacje złożyły wieńce i kwiaty pod pomnikiem.

Organizatorem uroczystości był Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, przy współudziale Zarządu Głównego Związku Sybiraków. Istotną grupę obecną na uroczystości stanowili członkowie Oddziału Warszawskiego Związku.

Również w innych miastach polskich odbyły się uroczystości poświęcone 80. rocznicy pierwszej masowej deportacji Polaków w głąb ZSRR.

Msza święta w Katedrze Polowej Wojska Polskiego

Kapelan Wojska Polskiego bp Józef Guzdek odprawił mszę w intencji Sybiraków

Przedstawiciele Oddziału Warszawskiego ZS (od lewej) wiceprezes Maria Stankiewicz, prezes Stanisław Sikorski i sekretarz Halina Bieniakońska-Żak złożyli kwiaty przed tablicą poświęconą Matkom Sybiraczkom

Uroczystość pod pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie

Poczty sztandarowe przybyłe na uroczystość

Sybiracy i mieszkańcy Warszawy uczestniczący w obchodach 80. rocznicy pierwszej masowej wywózki Polaków na Sybir pod pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie

Przemawia prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków Kordian Borejko

Wojciech Lesiak w imieniu szefa UdsKiOR Jana Józefa Kasprzyka uhonorował medalem Pro Bono Poloniae skarbnik Zarządu Oddziału Warszawskiego Jadwigę Miłkowską

Odznaczenie medalem Pro Bono Poloniae wiceprezes Zarządu Oddziału Warszawskiego Marii Stankiewicz

Modlitwa ekumeniczna

W imieniu Związku Sybiraków kwiaty pod pomnikiem Poległym i Pomordowanym na Wschodzie złożyli (od lewej): przewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej Ryszard Greszczyk, wiceprezes Wacław Mandryk, sekretarz generalny Eugeniusz Kuszka, prezes Kordian Borejko, skarbnik Czesław Żukowski, wiceprezes Mieczysław Pogodziński

Autor: Leon Zujko

Uroczystość w Krakowie upamiętniająca 80. rocznicę zimowej deportacji w głąb ZSRR

Dodane przez: Beata Żyłkowska - Luty 10th, 2020

To już minęło 80 lat od pierwszej deportacji 10 lutego 1940 r. obywateli polskich z Kresów Wschodnich z rozkazu władz Związku Sowieckiego. Wywieziono wtedy 220 tys. osób – głównie całych rodzin osadników wojskowych, straży granicznej, policjantów, leśniczych. Wywózki odbywały się głęboką nocą przy siarczystym mrozie (–40 stopni Celsjusza), pozostawiając niewiele czasu na spakowanie, zabranie prowiantu i ubranie rozbudzonych dzieci. Transportowano wagonami towarowymi, przede wszystkim w północne tereny europejskiej części Rosji, w okolice Archangielska i do tajgi północnej Syberii. Zakwaterowywano w prymitywnych warunkach, z przymusem pracy przeważnie przy wyrębie drzew. Pracować musiała też młodzież od 14. roku życia. Głód, zimno i choroby dziesiątkowały zesłańców.

Rocznicę tej pierwszej, najgorszej z deportacji, obchodzimy corocznie, a od kilku lat razem z Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń, wojewodą małopolskim i krakowskim Oddziałem IPN, korzystając z gościnności Uniwersytetu Pedagogicznego. Tegoroczna uroczystość, 10 lutego 2020 r., odbywała się w Auli Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego.

Przybyło wielu dostojnych gości: JM rektor UP prof. Kazimierz Karolczak, który dokonał otwarcia obchodów, wojewoda małopolski Piotr Ćwik, delegaci Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie prof. Filip Musiał oraz z Urzędu Wojewódzkiego dyrektor Joanna Florkiewicz-Kamieniarczyk i Marcin Tatara. Przybyli też Sybiracy – niestety jest nas już coraz mniej.

Dużą radość i satysfakcję sprawiła nam liczna obecność młodzieży. Już nie tylko jak zawsze w ostatnich latach zaprzyjaźnieni harcerze z Krzęcina ze Szczepu ZHP „Memoria” i Drużyna „Tajga”, wraz z instruktorami i opiekunami, ale również harcerze z ZHR z Warszawy, uczniowie z kilku szkół krakowskich oraz z Domosławic.

Po przywitaniu gości przez prof. Huberta Chudzia i wprowadzeniu sztandarów Oddziału Związku Sybiraków, Uniwersytetu Pedagogicznego i Szczepu ZHP „Memoria” oraz wysłuchaniu Hymnu Sybiraków w wykonaniu najmłodszych uczniów z Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia w Domosławicach, wspomaganych przez zebranych Sybiraków, nastąpiło wręczenie Odznaki Honorowej Sybiraka: Bogdanowi Strzebońskiemu – wieloletniemu redaktorowi technicznemu publikacji książkowych „Tak było… Sybiracy”, a także wykonującemu nieodpłatnie skład biuletynu „Sybirak”, oraz dwojgu naszym kolegom związkowym Ninie Wierzbickiej i Markowi Łuczyńskiemu.

Przemawiał rektor Uniwersytetu i kilka innych osób. Wystąpiła m.in. Aleksandra Szemioth, prezes Zarządu krakowskiego Oddziału Związku Sybiraków, która przedstawiła dramatyzm pierwszej deportacji oraz podkreśliła problem nieścisłości w podawaniu liczby deportowanych w tej i w następnych trzech akcjach deportacyjnych.

Następnie prof. Hubert Chudzio złożył sprawozdanie z działań Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń w ostatnim roku, ilustrując je licznymi zdjęciami. Dotyczyło ono przede wszystkim odszukiwania śladów po polskich zesłańcach na terenie Afryki i wspólnych prac z harcerzami ZHR z Warszawy przy porządkowaniu zapomnianych polskich cmentarzy, ich inwentaryzacji, renowacji i odnawianiu pomników oraz tablic.

Bardzo ciekawe też było wystąpienie wnuczki Sybiraka, która przechodząc na emeryturę, postanowiła zlikwidować dom w Kanadzie i osiedlić się w ojczyźnie. Wybrała Kraków i w drodze do celu, pokonując szereg trudności, spotkała w pociągu prof. Huberta Chudzia. I tak została wolontariuszką Centrum…

Kolejny punkt obchodów to wzruszający koncert w wykonaniu artystów, absolwentów wyższych szkół muzycznych Krakowa i Katowic, a obecnie wykładowców w Państwowej Szkole Muzycznej w Domosławicach oraz w Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń. W programie koncertu przedstawiono pieśni Ignacego Paderewskiego, „Listy z Kołymy”, „Wnukowie Sybiraków”.

Ostatnim akcentem było obdarowanie Sybiraków przez wojewodę małopolskiego wiązankami biało-czerwonych kwiatów, które roznosili i wręczali harcerze z Krzęcina.

Na zakończenie wojewoda zaprosił uczestników uroczystości do kuluarów na poczęstunek, gdzie długo toczyły się rozmowy, wspomnienia i integracja pokoleniowa.

Przygotowanie chorążych do pocztu sztandarowego

W Auli Uniwersytetu Pedagogicznego – pierwsza z lewej prof. Urszula M. Doleżal

Sybiracy i zaproszeni goście w Auli Uniwersytetu Pedagogicznego

Sybiraczki z przedstawicielem Urzędu Wojewódzkiego

Sybiracy w trakcie uroczystości Wanda Puszko-Tarnawska i Janina Bober

Odznaczeni (od lewej) Nina Wierzbicka, Marek Łuczyński i Bogdan Strzeboński. Odznaczenia wręcza prezes Aleksandra Szemioth

Harcerze z Krzęcina

Wręczanie kwiatów Sybirakom

Autor: Barbara Łuczyńska, zdjęcia Marek Łuczyński

« POPRZEDNIE WPISY   NASTĘPNE WPISY »

Liczba wejść na stronę: Licznik