W dniu 10 listopada 2017 r., w przededniu Święta Niepodległości Polski i w roku 70. rocznicy uzyskania niepodległości przez Indie, w pobliżu pomnika Bitwy o Monte Cassino przy skwerze Żołnierzy Tułaczy w Warszawie odsłonięta została tablica wdzięczności wobec władz i mieszkańców indyjskiego księstwa Kolhapur za pomoc udzieloną polskim zesłańcom, którzy wraz z armią gen. Andersa opuścili Związek Radziecki. Uroczystość zorganizował Instytut Pamięci Narodowej z inicjatywy i we współpracy z Kołem Polaków z Indii z lat 1942–1948.

W uroczystości wzięli udział: ambasador Indii w Polsce Ajay Bisaria, przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Sejmu i Senatu, Ministerstwa Obrony Narodowej, Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, Muzeum Historii Polski, prezydenta m.st. Warszawy, a przede wszystkim Sybiracy, którzy jako dzieci znaleźli schronienie w gościnnym księstwie Kolhapur.

Swoje listy przysłali marszałek Sejmu Marek Kuchciński i marszałek Senatu Stanisław Karczewski. Podkreślali w nich bezinteresowność pomocy udzielonej przez mieszkańców Indii oraz wartość pielęgnowania pamięci o niej i o „małej Polsce w Indiach” dla umacniania więzi między państwami polskim i indyjskim. Marszałek Senatu przypomniał w swoim przesłaniu postać Hanki Ordonówny, która jako delegat sztabu armii gen. Andersa ds. opieki nad ludnością polską prowadziła sierociniec, a następnie przetransportowała dzieci z azjatyckich republik do Indii – dzieci małe wiekiem, ale dojrzałe zesłańczym cierpieniem, jak o nich mówiła. Prezes IPN Jarosław Szarek zwrócił uwagę na solidarność, jakiej po tragedii pobytu na Syberii i w Kazachstanie polscy zesłańcy doświadczyli w gościnnym księstwie Kolhapur. Odsłaniana w tym dniu tablica ma być wyrazem wdzięczności, pamięci i właśnie solidarności z mieszkańcami Indii.

Prezes Zarządu Koła Polaków z Indii z lat 1942–1948 w Polsce Andrzej Chendyński ze wzruszeniem przybliżył wkład Hindusów w pomoc Polakom i wzajemne relacje narodów. Indie jako pierwszy kraj, już w 1942 r., wyraziły zgodę na przyjęcie zesłańców. W Valivade-Kolhapur powstało największe polskie osiedle, działające w latach 1943–1948, w którym mieszkało ponad 5 tys. powracających z „nieludzkiej ziemi” kobiet i dzieci. Zorganizowane zostały polska administracja, szkolnictwo, poczta, opieka zdrowotna, wybudowano polski kościół. Miejscowa ludność na co dzień pomagała w szkołach, szpitalu, na poczcie, świadczyła niezbędne usługi. Polskie zespoły teatralne zapraszane były na występy u maharadży, zesłańcy wspólnie świętowali z Hindusami ogłoszenie przez Indie niepodległości. Do dziś w księstwie Kolhapur można spotkać Hindusów pamiętających polskie słowa. Nie należy także zapominać, że podobnie jak Sybiracy w szeregach armii gen. Andersa, indyjski regiment z Kolhapur brał udział u boku aliantów w kampanii włoskiej i walkach o Monte Cassino. Zesłańcy, zachowujący w swojej pamięci i sercach Indie i sentyment dla ich mieszkańców, w 1998 r. ufundowali pomnik w Kolhapur. Co dwa lata odbywają zjazdy, z których najbliższy odbędzie się w maju 2018 r. we Wrocławiu.

Uroczystego odsłonięcia tablicy wdzięczności księstwu Kolhapur dokonali ambasador Indii w Polsce Ajay Bisaria, prezes IPN Jarosław Szarek oraz prezesi Zarządów Kół Polaków z Indii z lat 1942–1948 w Polsce – Andrzej Chendyński i w Anglii – Wanda Kuraś.

Ambasador Ajay Bisaria wyraził ogromną wdzięczność za zaproszenie na tę wzruszającą uroczystość i pamięć o historii pomocy udzielonej w niezwykle trudnych wojennych czasach, która – ma nadzieję – pozostanie żywa w pamięci historycznej kolejnych pokoleń.

Biskup polowy Wojska Polskiego Józef Guzdek poświęcił tablicę, podkreślając, że wdzięczność jest miarą szlachetności i wielkości ludzi, a wypływającą z niej dobrocią można pokonać zło.

Niezwykłą uroczystość zakończyła ceremonia składania kwiatów i odegranie pieśni „Śpij, kolego”.

Tablica wdzięczności indyjskiemu księstwu Kolhapur

W pierwszym rzędzie (od lewej): prezes IPN Jarosław Szarek, Dawid Drabik z Kancelarii Prezydenta RP, posłanka Anita Czerwińska reprezentująca marszałka Sejmu, wicewojewoda mazowiecki Sylwester Dąbrowski reprezentujący premier, prezes Zarządu Koła Polaków z Indii z lat 1942–1948 w Polsce Andrzej Chendyński, ambasador Indii Ajay Bisaria. List od marszałka Senatu odczytuje Romuald Łanczkowski

Przemawia prezes Zarządu Koła Polaków z Indii z lat 1942–1948 w Polsce Andrzej Chendyński

Ceremonia odsłonięcia tablicy pamiątkowej. Dokonali go (od lewej): Jarosław Szarek, Andrzej Chendyński, Ajay Bisaria i Wanda Kuraś

Ambasador Indii w Polsce Ajay Bisaria

Tablicę poświęcił biskup polowy Wojska Polskiego Józef Guzdek

Kwiaty od Kół Polaków z Indii z lat 1942–1948 w Polsce i w Anglii złożyli Andrzej Chendyński i Wanda Kuraś

Wspólne zdjęcie pamiątkowe Sybiraków przyjętych jako dzieci przez księstwo Kolhapur z uczestnikami uroczystości

Autor: Beata Żyłkowska

Click to listen highlighted text!