W dniu 9 października 2018 r. w Rogoźnie (Wielkopolska) odbyło się uroczyste poświęcenie krzyża, symbolu naszej wiary i symbolu ofiar stalinowskiego ludobójstwa. Uroczystość zaszczycił swą obecnością prymas Polski, metropolita gnieźnieński ks. abp Wojciech Polak.

Uroczystość przed pomnikiem rozpoczęła się odegraniem hymnu państwowego przez Rogozińską Orkiestrę Dętą. W imieniu Sybiraków i zgromadzonych Jego Ekscelencję powitał prezes Zarządu Koła Związku Sybiraków w Rogoźnie Zygmunt Strenczak. W krótkim wystąpieniu przedstawił ważne wydarzenia z kart historii dotyczącej Polskiej Golgoty Wschodu, a więc dramat polskich rodzin deportowanych do ZSRR i zbrodnię katyńską. Mówił też o tym, jak to matki i starsze rodzeństwo wpajali najmłodszym wiedzę o historii Polski i miłości do ojczyzny, o dziejach rodzinnych, uczyli wiary w Boga, wpajali ufność w Zbawiciela i Jego Matkę – orędowniczkę uciśnionych. Dawali nadzieję i wiarę, że prędzej czy później, może nie wszyscy, ale wrócimy do Polski. Prezes podziękował również wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w powstanie nowego krzyża i poprosił Jego Ekscelencję o poświęcenie tego symbolu.

Arcybiskup w krótkiej homilii dla zebranych przed pomnikiem podkreślił fakt, że tego typu miejsca są bardzo potrzebne. Katyń, Sybir i inne miejsca to dowody na to, do czego może dojść człowiek, jeżeli jest pozbawiony miłości. Skutki Katynia i zesłań to efekt działań ludzi bez Dekalogu i ewangelii sumienia. Prymas nawiązał do słów, jakie widnieją na pomniku: „Zmarłym wieczna pamięć – żyjącym pojednanie” – wskazał, by głównym walorem tego miejsca była pamięć, która nie dopuści do podobnych zbrodni. Podziękował Sybirakom, społeczeństwu i władzom Rogoźna, a szczególnie młodzieży za pamięć o tragicznych wydarzeniach w historii narodu polskiego. Podziękował pomysłodawcom, autorom i wykonawcom krzyża – nie tylko symbolu naszej wiary, ale również dzieła artystycznego. Jego Ekscelencja w asyście miejscowych księży dokonał poświęcenia krzyża.

Pomnik w swej surowej bryle wskazuje na okrucieństwo sowieckich oprawców ofiar Katynia i na trudne warunki życia, jakich doznali Sybiracy. Żeliwne szyny nawiązują do wagonów kolejowych, w których wywożono zesłańców na „nieludzką ziemię” – Syberię. Na lewej tablicy z zarysem orła w koronie jest napis: „W hołdzie ofiarom systemu ludobójstwa 1939–1956 Sybir – Katyń. Sybiracy i społeczeństwo ziemi rogozińskiej. 2018 r.”. Na prawej tablicy jest hasło: „Zmarłym wieczna pamięć, żyjącym pojednanie”. Pod tym napisem jest kolorowe logo Związku Sybiraków. Tablice łączy rozerwany żelazny łańcuch. Centralną część stanowi krzyż z metalowych prętów, opleciony drutem kolczastym symbolizującym pustkę i brak nadziei. U podstaw krzyża są zarysy ludzkich czaszek. Pomnik ma przypominać obecnym i przyszłym pokoleniom o tragicznych wydarzeniach w historii Polski, o masowych deportacjach Polaków i zbrodni ludobójstwa – ofiarach Katynia. Krzyż – pomnik usytuowany jest na pl. Jana Pawła II, przed kościołem pw. Ducha Świętego w Rogoźnie.

W uroczystości uczestniczyli: przedstawiciele Związku Sybiraków z Rogoźna i Chodzieży, przedstawiciele władz samorządowych gminy – burmistrz Roman Szuberski, zastępca burmistrza Renata Tomaszewska, wiceprzewodniczący Rady Miasta Paweł Wojciechowski oraz radni Rady Miasta, delegacje miejscowych organizacji, poczty sztandarowe oraz zgromadzeni goście i mieszkańcy miasta.

Uroczystość pod pomnikiem zakończyła się odegraniem na żywo hejnału Rogoźna i Hymnu Sybiraków. Po złożeniu wiązanek kwiatów i zapaleniu zniczy, wspólnym zdjęciu Sybiraków z księdzem arcybiskupem prymasem Polski i księżmi proboszczami parafii Rogoźna, zebrani udali się na mszę świętą, by w modlitwie oddać hołd ofiarom Sybiru i Katynia.

Inicjatorami powstania nowego pomnika upamiętniającego zesłańców Sybiru i ofiary Katynia są przedstawiciele Koła Związku Sybiraków w Rogoźnie, a autorami projektu monumentu są Mieczysław Zienkiewicz – syn Sybiraczki z Rogoźna i Jan Graclik. Wykonawcą pomnika jest firma Orlikon Sp. z o.o. w Poznaniu.

Mówimy tutaj o nowym krzyżu, a to dlatego, że już w 1991 r. społeczeństwo Rogoźna ufundowało krzyż – znak pamięci Sybiru i Katynia. Krzyż ten do kwietnia 2018 r. umiejscowiony był na pl. Karola Marcinkowskiego. Przy tym krzyżu odbywały się wszystkie okolicznościowe spotkania z okazji wydarzeń sybirackich. Plac ten po przebudowie jest miejscem wypoczynku, kultury i rozrywki. W związku z tym krzyż został przeniesiony, za zgodą zainteresowanych stron, na miejscowy cmentarz, miejsce godne dla krzyża i tam ponownie poświęcony. Inicjatorem, projektantem i głównym wykonawcą pierwszego krzyża byli Sybirak, mieszkaniec Rogoźna Czesław Chudzio wraz ze swoim synem i Henryk Zienkiewicz – mąż Sybiraczki. Krzyż wykonano w czynie społecznym, przy wydatnej pomocy Fabryki Maszyn Rolniczych „Rofama” w Rogoźnie.

Przemawia prezes Zarządu Koła Związku Sybiraków w Rogoźnie Zygmunt Strenczak

Sybiracy z prymasem Polski ks. abp. Wojciechem Polakiem (pośrodku)

Krzyż – znak pamięci Sybiru i Katynia

Poczty sztandarowe zebrane przy krzyżu

Autor: Paweł Wojciechowski/Urząd Miejski w Rogoźnie

Click to listen highlighted text!