Uroczystość 81. rocznicy pierwszej wielkiej deportacji Polaków na Sybir we Wrocławiu

10 lutego 2021 r. odbyła się uroczystość w rocznicę pierwszej masowej deportacji Polaków na Sybir. Rozpoczęła się Mszą św. w kościele pod wezwaniem św. Bonifacego przy Placu Staszica 4 we Wrocławiu. Pogoda przypominała tą sprzed 81 lat stąd znaczna część wydarzenia odbywała się w kościele.

Po wprowadzeniu pocztów sztandarowych Akademii Wojsk Lądowych i Związku Sybiraków Proboszcz Parafii ks. dr Jerzy Żytowiecki w koncelebrze z ks. dr Wojciechem Tokarzem i ks. Kamilem rozpoczął nabożeństwo dla upamiętnienia ofiar sowieckiego barbarzyństwa na Polakach.

Na wstępie przywitał wszystkich zebranych, którzy przybyli pomimo pandemii zachowując wymogi sanitarne. Szczególnie wymienił:
Wicewojewodę Dolnośląskiego p. Bogusława Szpytmę
Wizytatora Kuratorium Oświaty Dolnego Śląska p. Sławomira Strzeleckiego
Przedstawiciela Urzędu do spraw Kombatantów p. Damiana Mrozka
Dowódcę Garnizonu Wrocław pana gen. Dariusza Krzywdzińskiego
Wicemarszałka Dolnego Śląska
Wiceprezydenta Wrocławia Jakuba Mazura
Przedstawiciela Wrocławskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej p. Wojciecha Trębacza
Prezes Stowarzyszenia „Rodzina Katyńska” p. Teresę Gwarę
Prezesa Wrocławskiego Oddziału Związku Armii Krajowej prof. Stanisława Ułaszewskiego
Wiceprezesa Związku Żołnierzy Batalionów Chłopskich p. Jana Paluchniaka
Przedstawicielkę Fundacji Wspólnota Pokoleń p. Magdalenę Szymerowską
Dyrektorki Szkół p. Dorotę Tylek i p. Osieleniec-Moszczyńską
Prezes Stowarzyszenia Pamięci Ofiar Sybiru Antoninę Kurzaj
Przedstawicielkę Wrocławskiego Centrum Integracji Społecznej p. Dorotę Kozak -Rybską
Przedstawicieli Ośrodka Pamięć Przyszłość
Drogich Sybiraków, którzy nie bacząc na wiek i liczne dolegliwości przyszli na to najważniejsze dla nich miejsce Wrocławia – Pomnik „Zesłańcom Sybiru”
Dzieci i młodzież ze szkół oraz harcerzy.

Następnie rozpoczęła się liturgia Mszy św pieśnią” Boże coś Polskę „z akompaniamentem trębacza i werblisty z OR AWL. Homilię wygłosił Ks. dr Jerzy Żytowiecki, w której odniósł się do wspomnienia św Scholastyki i św Benedykta założycieli zakonów benedyktyńskich wersji żeńskiej i męskiej, gdzie modlitwa i praca była wartością nadrzędną.
Po zakończeniu Mszy św. za nastąpiło wyprowadzenie Sztandarów wojskowych i Sztandaru Związku Sybiraków. Poczet Sztandarowy wystawili harcerze (dla schorowanych Sybiraków jest to już zbyt trudne)

Następnie głos zabrał Wiceprezes ZS oddział Wrocław p. Ryszard Janosz.

W wystąpieniu nawiązał do tragicznej rocznicy, kiedy to zaczęto realizować Uchwałę z 5 grudnia 1939 roku Rady Komisarzy Ludowych o wysiedleniu polskich osadników z obwodów Białoruskiej i Ukraińskiej Republiki Ludowej
W czterech kolejnych zsyłkach 10 lutego, 10 kwietnia, 23 czerwca 1940 i w drugiej połowie czerwca 1941 roku wywieziono na Sybir i do Kazachstanu ok 1,3 mln Polaków. Ponad 1/3 nie przeżyła straszliwych warunków i pozostała na nieludzkiej ziemi na zawsze
Była to jedna z największych zbrodni sowieckich na narodzie polskim.
To krwawy rewanż Stalina za rok 1920 kiedy to Polacy zatrzymali sowiecki pochód na Europę.

Następnie zabrał głos wiceprezydent Wrocławia Jakub Mazur życząc wiele zdrowia Sybirakom, którzy przybyli na Dolny Śląsk po odbyciu katorgi i tu budowali swoje życie. Jest ich tu najwięcej w Polsce.

Po wystąpieniach nastąpiła ceremonia wręczenia Odznak Honorowych przyznanych Decyzją Prezesa Zarządu Głównego Związku Sybiraków Kordiana Borejko na wniosek Zarządu Oddziału Wrocław.

Odznaką Honorową „Za Zasługi dla Związku Sybiraków” udekorowano:
Złotą:
1. Jana Paluchniaka
2. Aleksandrę Alchamowicz-Psyk
3. Annę Popławską
4. Krzysztofa Kołodziejczyka
5. Mirosława Uruskiego
6. Jerzego Gawlika
7. Krzysztofa Sycienko
8. Małgorzatę Czapia-Maciąg

Srebrną:
1. Jolantę Śliwińską
2. Aleksandrę Mydliwkowską
3. Wandę Goc

Odznaki wręczyli Zastępca Przewodniczącego Głównej Komisji Rewizyjnej Związku Sybiraków p. Roman Janik
i Wiceprezes Zarządu Oddziału p. Ryszard Janosz.

Tak zakończyła się część uroczystości w kościele i uczestnicy udali się pod Pomnik Zesłańcom Sybiru na Plac Strzelecki. Miejsce zostało odśnieżone i udekorowane flagami przez żołnierzy Garnizonu Wrocław. Przy pomniku wystawiono wojskowy posterunek honorowy.

Przy akompaniamencie werblisty poszczególne delegacje rozpoczęły składanie wieńców i wiązanek kwiatowych pod Pomnikiem w hołdzie poległym Sybirakom.

Kolejno podchodziły delegacje :
Związku Sybiraków Oddział we Wrocławiu
Wojewody Dolnośląskiego
Dowódcy Garnizonu Wrocław
Marszałka Województwa Dolnośląskiego
Prezydenta Wrocławia
Pozostałych uczestników: kół Związku Sybiraków, organizacji kombatanckich i innych.

Po złożeniu kwiatów trębacz zagrał sygnał Cisza i nastąpiło odtworzenie wzruszającego Hymnu Sybiraków.

Pan Ryszard Janosz serdecznie podziękował wszystkim uczestnikom ,a zwłaszcza dzieciom , młodzieży i żołnierzom, którzy zawsze wspierają sybirackie obchody rocznicowe. Zaprosił na następne uroczystości sybirackie w nadziei na normalne warunki po pandemii.
Uroczystość zakończyło odprowadzenie Sztandarów i posterunku honorowego .

Zazwyczaj na zakończenie spotykaliśmy się towarzysko na żołnierskiej grochówce, tym razem ze względu na pandemię zrezygnowano z tego punktu programu. 

Opracowała: Nijola Stankiewicz-Latosik